آیدی نوشته:508

ستون فقرات کمری یا پایین کمری یک ساختار فوق العاده مهندسی و بهم‌پیوسته متشکل از استخوان‌ها، مفاصل، عصب‌ها، رباط‌ها و عضلات است و همگی برای ایجاد حفاظت، مقاومت و انعطاف‌پذیری در کنار هم عمل می‌کنند. با این حال این سازه پیچیده هم بعضی‌مواقع قسمت پایین کمر را در معرض آسیب و درد قرار می‌دهد. در آغاز ممکن است کمردرد در اثر آسیب به صورت ناراحتی حاد بروز کند اما همین ناراحتی می‌تواند به دردی مزمن تبدیل گردد. کنترل درد به‌طورصحیح و در مرحله ابتدایی می‌تواند به کاهش علایم بیماری هم از نظر زمانی و هم شدت ناراحتی کمک کند.

بعضی‌اوقات ممکن است ناراحتی و کمردرد نشانه ابتلا به یک بیماری بالینی وخیم باشد. در این مواقع متخصص مغز و اعصاب براساس علایم بیمار به تشخیص بیماری می‌پردازد و بهترین روش درمانی را به مراجعین پیشنهاد می‌کند. متناسب با نیازهای تک تک بیماران ممکن است چندین گزینه درمانی برای ناراحتی کمر پیشنهاد شود. درمان‌های دارویی، مراقبت جایگزین، مراقبت در منزل یا حتی جراحی از گزینه‌های درمانی به حساب می‌آیند.

پروسه درمانی تاحدزیادی به تشخیص علت دقیق کمردرد بستگی دارد. علاوه‌براین، وضعیت سلامتی، سوابق بیماری‌های قبلی و میزان فعالیت روزانه هر مراجع می‌بایست به‌صورت جداگانه مورد ارزیابی و بررسی قرار گیرد.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره هایمتخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع


کمردرد را می‌توان به شیوه‌های متعددی طبقه‌بندی کرد اما انواع رایج آن عبارتند از:

  • تاکنون درد مکانیکیال شایع‌ترین نوع کمردردشناخته شده است و اساسا اشاره به ناراحتی ناشی از عضلات، رباط‌ها، مفاصل (مفاصل فاست، مفاصل ساکروایلیاک)، یا استخوان‌های داخلی و پیرامون ستون‌فقرات دارد. این نوع درد بیشتر در ناحیه پایین کمری، باسن و بعضی‌مواقع ران‌ها متمرکز است. این درد معمولا تحت تاثیر فشار زیاد بر ستون‌فقرات قرار می‌گیرد و ممکن است احساس ناراحتی با توجه به جابجایی (به سمت جلو، عقب، پیچ خوردن)، نوع فعالیت، طرز ایستادن، نشستن و استراحت متفاوت باشد.
  • درد رادیکولار. این نوع درد و ناراحتی در صورتی اتفاق می‌افتد که ریشه عصب ستون فقراتی تحت فشار یا التهاب قرار می‌گیرد. درد رادیکولار شاید از طریق ریشه عصب یا درماتوم پیروی کند و به سمت ساق پا هم کشیده شود. مشخصه اصلی حس ناراحتی به صورت تیرکشیدن، شوک، و درد سوزش‌آور بروز می‌کند و ممکن است حسی شبیه به کرختی یا ضعف (سیاتیک) به بیمار دست بدهد. به‌طورمعمول احساس ناراحتی فقط در یک سمت بدن رخ می‌دهد.

دلایل


کمردرد می‌تواند دلایل دیگری هم داشته باشد از جمله درد لنگش (ناشی از تنگی مجرای نخاعی)، درد میوپاتی، درد نوروپاتی، معیوب و بدشکل شدن عضو، تومور، عفونت‌ها، درد ناشی از بیماری‌های التهابی (مانند رماتیسم مفاصل یا اسپوندیلیت آنکیلوزان) و احساس ناراحتی که علت آن در سمت دیگر بدن است (همانند سنگ‌کلیه یا کولیت روده).

در برخی موارد امکان دارد کمردرد تحتانی بدون دلیل قطعی بروز کند. در این گونه مواقع تمرکز و توجه اصلی به درمان علائم (به جای تشخیص علت علائم) و سلامت کلی بیمار اختصاص داده می‌شود.

عوامل ریسک


فعالیت ورزشی، بلند کردن اشیا سنگین، زمین خوردن، جابجایی اسباب و اثاثیه، آسیب ضربه‌ای، بارداری، پوکی استخوان، عفونت کلیه، و پیری از عوامل ریسک‌ساز کمردرد محسوب می‌شوند.

علائم


همانطورکه قبلا گفته شد بسته به علت دقیق ناراحتی ممکن است کمردرد علایم و نشانه‌های گوناگونی داشته باشد. علائم مربوط به کمردرد عبارتند از بی‌حسی یا مورمورشدن قسمت پایینی دست و پا، بی‌اختیاری ادرار و مدفوع، ناتوانی در راه رفتن بدون شدت درد، احساس ضعف در قسمت تحتانی دست و پا، عارضه آتروفی (تحلیل رفتن حجم عضلات دست و پا، جوش، تب و لرز، کاهش وزن، دردهای شکمی، احساس سوزش حین ادرار، سرگیجه، درد مفاصل و خستگی.

تشخیص


تشخیص کمردرد تحتانی مستلزم بررسی کامل سوابق بیماری و عارضه های بالینی اصلی و همچنین معاینه فیزیکی می‌باشد. لازم است گزارش کاملی از کمردرد شامل سابقه قبلی آسیب بیمار، مواقع تشدید یا تسکین ناراحتی، علایم مشابه (مانند تب، بی حسی، گزگز شدن، بی‌اختیاری ادرار و غیره) و همچنین مدت زمان و میزان پیشرفت علائم بیماری مورد بازبینی قرار گیرند. علاوه بر معاینه مستمر دست و پا و اندام شکمی نهایتا ممکن است به معاینات بر روی لگن خاصره و کلیه‌ها نیز احتیاج باشد. آزمایشات خون و ادرار، عکسبرداری اشعه ایکس، سی‌تی‌اسکن، ام‌آرآی، اسکن استخوان، تست عصب مانند نوار عصب و عضله درکنار آزمایشات قبلی جهت تشخیص بیماری انجام می‌گیرد.

درمان


گزینه های درمانی کمردرد عبارتند از:

استراحت کوتاه مدت

بیشترعلایم کمردرد تحتانی را می‌توان صرفا با خودداری از انجام فعالیت‌های سنگین و مشقت‌بار بهبود بخشید. استراحت بیش از چند روز معمولا توصیه نمی‌شود چراکه بی‌تحرکی خیلی زیاد می‌تواند روند درمانی را دشوارتر سازد.

تجدید‌نظر در برخی فعالیت‌ها

در برخی مواقع انجام فعالیت نتیجه مشابه با استرحت کردن دارد اما از انجام کارها و وضعیت‌هایی که درد و ناراحتی را تشدید می‌کنند، پرهیزکنید. برای مثال اگر نشستن طولانی مدت در خودرو یا پشت میز باعث بدتر شدن درد می‌شود، در این مواقع از یک تایمر کمک بگیرید و آن را طوری تنظیم کنید که هر ۲۰ دقیقه هشدار بلند شدن از جای خود و قدم زدن در اطراف یا حرکات کششی نرم را به بیمار اطلاع دهد. درصورتی‌که ایستادن احساس ناراحتی را وخیم‌تر می‌کند، از کارهای روزمره که نیاز به ایستادن دارند مانند شستن ظرف‌ها داخل ظرفشویی، خودداری کنید. پرهیز و به حداقل رساندن فعالیت‌ها و موقعیت‌هایی که احساس درد را رو به وخامت می‌گذارد به پیشگیری و کاهش اسپاسم دردناک کمر کمک خواهد کرد و امکان بهتر شدن شرایط درمانی را فراهم می‌سازد.

یخ یا گرما درمانی

گرمای حاصل از یک دوش آب گرم، استفاده از بطری آب گرم، پد حرارتی برقی، یا چسب‌های حرارتی یا شیمیایی می‌توانند به تسکین عضلات و به جریان افتادن گردش خون در ناحیه آسیب دیده کمک کنند. افزایش جریان خون با فراهم ساختن مواد مغذی و اکسیژن که لازمه درمان و سلامت عضلات هستند، نقش مهمی ایفا می‌کند. درصورتی‌که کمردرد به دلیل التهاب دردآور شده است، پک‌های سرما یا یخ را می‌توان برای رفع ورم استفاده نمود. حفاظت از پوست حین سرما یا گرما درمانی به جهت پیشگیری از آسیب به بافت پوست، حایز اهمیت است.

استفاده از پک حرارتی یا سرما به نوبت بسیار سودمند است بخصوص هنگام بازگشتن به فعالیت‌های روزمره: گرما درمانی قبل از فعالیت‌ها به آرامش عضلانی کمک می‌کند و امکان انعطاف‌پذیری و تحرک ماهیچه‌ها را میسر می‌سازد؛ یخ درمانی بعد از فعالیت‌هایی همچون ورزش موجب کاهش احتمال آماس و ورم می‌شود.

درمان دارویی

آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن و استامینوفن از رایج‌ترین داروهای بدون نسخه محسوب می‌شوند. آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن جزء داروهای ضد التهابی هستند که کمردرد ناشی از ورم عصب‌ها یا عضلات را برطرف می‌کنند. قرص استامینوفن با دخالت در ارسال سیگنال‌های درد به مغز عمل می‌کند.

تمرینات تقویت‌کننده

برای کمک به رفع کمردرد تحتانی تقویت عضلات سرینی، شکم، و لگن که حافظ ستون فقرات‌اند و به ماهیچه‌های مرکزی هم معروف هستند، کارساز است. دو برنامه درمانی رایج به‌نام روش مکنزی و پایداری دینامیکی کمر هم مطرح هستند.

  • روش مکنزی از طریق تقویت عضله مرکزی، کاهش درد ناشی از ساختارهای فشرده شده ستون‌فقرات مانند دیسک کمر در اثر فضای فشرده شده دیسک به ایجاد کشش در ستون فقرات کمک می‌کند.
  • روش پایداری دینامیک کمر با افزایش توان عضلات کمر و ایجاد وضعیت بی وزنی در ستون‌فقرات بیمار یا وضعیتی که بیشتر حس آرامش را بوجود آورد، تاثیر خود را نشان می‌دهد.

بریس‌های کمر

برخی بیماران دریافته‌اند از بریس کمر می‌توان برای آرامش و کاهش احتمالی درد استفاده نمود. برخی تحقیقات نشان می‌دهد استفاده از بریس کشی کرست‌مانند در طول روز و همراه با فیزیوتراپی احتمالا روند درمانی و تسکین درد را سرعت می‌بخشد. ممکن است بریس کمر پس از جراحی هم مفید واقع شود.

تزریق استروئید اپیدورال

تزریق استروئید مستقیما در بخش بیرونی کیسه سخت‌شامه‌ای که طناب نخاعی را احاطه کرده است، انجام می‌گیرد. از عکسبرداری اشعه ایکس زنده یا همان فلوروسکوپی جهت هدایت سوزن به ناحیه آسیب‌دیده استفاده می‌گردد. تسکین موقت درد و ناراحتی از طریق کاهش التهاب اطراف ریشه فشرده شده عصب، هدف اصلی تزریق استروئید می‌باشد.

جراحی

شاید جراحی در صورتی به بیمار پیشنهاد شود که علائم حاد کمردرد حتی بعد از پروسه درمان‌های غیرجراحی ۶ تا ۱۲ هفته‌ای بهبود نیابند. تقریبا جراحی بر روی کمر همیشه با تصمیم بیمار انجام می‌گیرد و تنها در موارد نادر جراحی بلافاصله جهت درمان کمردرد تحتانی صورت می‌گیرد.

 

 

 

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *