کنترل و درمان فلج مغزی (cp)خفیف و اسپاستیک با فیزیوتراپی و غیره

فلج مغزی یا CP به گروهی از عارضه‌ها گفته می‌شود که تعادل، تحرک و تونوس عضلانی را درگیر می‌کنند. فلج مغزی در ناحیه‌ای از مغز ایجاد می‌شود که توانایی‌های حرکتی را کنترل می‌کند. فلج مغزی زمانی رخ می‌دهد که آن ناحیه از مغز آن طور که باید رشد نکرده و یا در زمان‌های نوزادی آسیب دیده باشد.

اکثر افراد مبتلا به فلج مغزی با این عارضه زاده شده‌اند که به آن فلج مغزی “مادرزادی” گفته می‌شود. البته ممکن است این عارضه پس از تولد نیز ایجاد شود که به آن نوع “اکتسابی” گفته می‌شود.

افراد مبتلا به فلج مغزی ممکن است مشکلات خفیفی در کنترل عضلات داشته باشند و یا ممکن است این عارضه تا حدی شدید باشد که نتوانند حرکت کنند. برخی از افراد مبتلا به CP در تکلم دچار اختلال هستند. دیگران به ناتوانی‌های هوشی مبتلا بوده و بسیاری از این افراد نیز هوش عادی دارند.

علائم شبیه به فلج مغزی ممکن است دلایل متفاوتی داشته باشند و الزاماً نشانه‌ای از عارضه‌های جدی نیستند. بهتر است در صورت نگرانی در مورد سلامتی و رشد کودک خود، با متخصص اعصاب مشورت کنید. فلج مغزی در افراد اثرات بسیار متفاوتی داشته و پیش‌بینی نحوه‌ی تأثیرگذاری آن بر روی شما یا فرزندتان بسیار دشوار خواهد بود. با وجود اینکه فلج مغزی یک عارضه‌ی مادام العمر است، روش‌های بسیاری وجود دارند که می‌توانند اثر آن بر روی بدن و کیفیت زندگی فرد را کاهش دهند. در این روش‌های درمانی وضعیت فرد مبتلا به فلج مغزی بهبود داده شده و فرد می‌تواند راحت‌تر با این عارضه زندگی کند.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره تلفن‌های متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع فلج مغزی


متخصصین امروزه صرع را بسته به نوع تشنج بیمار، به چهار دسته‌ی اصلی تقسیم می‌کنند:

  • صرع عمومی
  • صرع کانونی
  • صرع کانونی و عمومی
  • صرع نامشخص ازنظر عمومی یا کانونی

علل فلج مغزی


برخی از مشکلاتی که می‌توانند به مغز آسیب وارد کرده و یا در رشد آن تداخل ایجاد کنند عبارت‌اند از:

  • خونریزی در مغز در زمانی که کودک در رحم قرار دارد، در زمان تولد او و یا پس از آن
  • عدم جریان مناسب خون به ارگان‌های مهم
  • تشنج به هنگام تولد و یا در اولین ماه زندگی
  • برخی از عارضه‌های ژنتیکی
  • آسیب‌های شدید مغزی

عوامل خطر


برخی از عوامل خطر فلج مغزی شناسایی شده‌اند که عبارت‌اند از:

  • تولد نارس (کمتر از ۳۷ هفته)
  • کم‌وزنی هنگام تولد (کوچک بودن بارداری)
  • مشکلات مربوط به لخته شدن خون (ترومبوفیلیا)
  • عدم توانایی بند ناف در فراهم کردن اکسیژن و مواد غذایی کافی برای جنین
  • عدم تطابق گروه خونی A – B – O یا RH در مادر و فرزند
  • عفونت مادر با سرخک آلمانی یا دیگر بیماری‌های ویروسی در ابتدای بارداری
  • عفونت‌های باکتریایی مادر، جنین یا نوزاد که به طور مستقیم یا غیرمستقیم به دستگاه عصبی مرکزی کودک حمله می‌کنند
  • کمبود اکسیژن طولانی‌مدت در طول بارداری و روند زایمان و یا یرقان شدید در فاصله‌ی کوتاهی پس از تولد

علائم فلج مغزی


علائم فلج مغزی معمولاً بلافاصله پس از تولد کودک قابل‌تشخیص نیستند. این علائم معمولاً در طول ۲ تا ۳ سال اول زندگی نوزاد مشخص می‌شوند.

این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • تأخیر در رسیدن به مراحل اصلی رشد – برای مثال عدم توانایی نشستن در ۸ ماهگی و عدم توانایی راه رفتن در ۱۸ ماهگی
  • بیش از حد خشک یا شل به نظر رسیدن بدن
  • دست و پاهای ضعیف
  • حرکات نامنظم، خنده‌دار و دست و پا چلفتی
  • حرکات کنترل نشده و تصادفی
  • راه رفتن بر روی نوک انگشتان
  • طیفی از مشکلات دیگر – مثل اختلالات بلع، اختلالات تکلم ، مشکلات دیداری و ناتوانی در یادگیری.

شدت این علائم ممکن است تا حد زیادی متفاوت باشد. برخی از افراد تنها مشکلات خفیفی دارند در حالی که ممکن است دیگران به شدت ناتوان شده باشند.

عوارض فلج مغزی در بزرگسالی


از آن جایی که فلج مغزی پیش‌رونده نیست با افزایش سن شدیدتر نخواهد شد بااین‌حال ممکن است عوارض خاصی را ایجاد کند. این عوارض معمولاً در دو دسته قرار می‌گیرند – حرکتی و فکری.

مهم‌ترین چالش‌هایی که افراد مبتلا به فلج مغزی با افزایش سن با آن‌ها روبه‌رو می‌شوند عبارت‌اند از:

  • راه رفتن – از آن جایی که فلج مغزی حرکت و انعطاف‌پذیری را تحت تأثیر قرار می‌دهد، مشکلات اسکلتی عضلانی ممکن است با افزایش سن فرد تشدید شوند. این مشکل ممکن است استفاده از وسایل طبی حرکتی مثل عصا یا صندلی چرخ‌دار را ایجاب کند.
  • مشکلات مربوط به بلع – مشکلات مربوط به بلع که با نام دیسفاژی شناخته می‌شوند شیوع بالایی دارند. این مشکلات معمولاً در اثر آسیب به اعصاب سر و گردن ایجاد می‌شوند. علائم این عارضه‌ها شامل سرفه یا عطسه کردن پس از خوردن یا آشامیدن، گیر کردن غذا در گلو، پنومونی، کاهش وزن و سوء تغذیه می‌باشد. مراجعه به فیزیوتراپیست یا متخصص گفتاردرمانی می‌تواند مفید باشد.
  • پیری زودرس – با وجود اینکه طول عمر افراد مبتلا به فلج مغزی با افراد عادی برابر است برخی از نشانه‌های پیری ممکن است زودتر ظاهر شوند. از آن جایی که این عارضه فشار زیادی به بدن وارد می‌کند ممکن است برای مثال در زمان بالا رفتن از پله‌ها درد احساس شود. همچنین خطر مشکلات دندان، زمین خوردن و گرفتگی عضلانی نیز بیشتر می‌شود.
  • سندرم پس از ابتلا – این سندرم به دلیل افزایش انرژی موردنیاز برای حرکت کردن ایجاد می‌شود. علائم آن عبارت‌اند از ضعف، افزایش درد، آسیب‌های مکرر ناشی از فشار و خستگی مفرط. فیزیوتراپیست می‌تواند عضلات آسیب دیده در طی این عارضه را تقویت کند.
  • عوارض مربوط به سلامت فکری – به دلیل استرس اجتماعی و مورد آزار و اذیت قرار گرفتن، افراد مبتلا به فلج مغزی احتمالاً در موقعیت‌های اجتماعی خجالتی بوده و به اختلالات افسردگی و استرس مبتلا می‌شوند.

با وجود اینکه بزرگسالی با فلج مغزی می‌تواند چالش برانگیز باشد، دلیلی وجود ندارد که فرد نتواند زندگی شاد و کاملی داشته باشد.

پزشک چگونه فلج مغزی را تشخیص می‌دهد؟


پزشک با دقت حرکات کودک را تحت نظر می‌گیرد – هم حرکات ارادی کودک و هم تونوس عضلانی وی. برخی از کودکان ممکن است عضلات بسیار شلی داشته باشند درحالی‌که دیگران عضلات سفت و منقبضی دارند. پزشک همچنین به دنبال موارد غیرطبیعی در وضعیت بدن کودک می‌گردد.

اسکن‌هایی مثل اسکن MRI و سی تی اسکن ممکن است توسط پزشک تجویز شوند. بعضاً ممکن است تشخیص این بیماری زمان زیادی برده و برای آن تست‌های زیادی انجام شده و فرد توسط تعدادی از متخصصین معاینه شود.

این مشکل ممکن است به دلیل خفیف بودن فلج مغزی ایجاد شده باشد و یا به این دلیل باشد که پزشک می‌خواهد مطمئن شود عارضه‌ی کودک از نوع دیگر اختلالات حرکتی نبوده و پیش‌رونده نیست (با گذشت زمان تشدید نمی‌شود).

درمان فلج مغزی


در حال حاضر هیچ روش درمانی برای فلج مغزی وجود ندارد ولی روش‌هایی وجود دارند که به فرد مبتلا کمک می‌کنند تا زندگی مستقل و تا حد امکان باکیفیتی داشته باشد.

این روش‌های درمانی عبارت‌اند از:

  • فیزیوتراپی – تکنیک‌هایی ازجمله ورزش و تمرینات کششی برای کمک به حفظ توانایی‌های فیزیکی و بهبود مشکلات حرکتی
  • گفتاردرمانی برای کمک به تکلم و ارتباط برقرار کردن و همچنین بلع بهتر
  • کاردرمانی – در این روش فرد متخصص مشکلاتی که کودک یا فرد بزرگ‌سال در رابطه با انجام کارهای روزمره با آن‌ها روبه‌روست را تشخیص داده و راهکارهایی برای انجام ساده‌تر آن‌ها ارائه می‌کند.
  • دارودرمانی برای گرفتگی‌های عضلانی و دیگر مشکلات
  • در برخی از موارد، انجام عمل جراحی برای بهبود حرکت و مشکلات مربوط به رشد

پیشگیری


در اکثر موارد نمی‌توان از فلج مغزی جلوگیری کرد ولی برخی اقدامات می‌توانند خطر آن را کاهش دهند. زنی که قصد باردار شدن دارد باید مطمئن شود که تمامی واکسن‌ها را طبق برنامه زده است.

در طول بارداری مهم است که:

  • تمامی مراجعات قبل از تولد به پزشک را انجام دهید
  • از مصرف توتون خودداری کنید
  • طبق توصیه‌ی پزشک به طور منظم ورزش کنید
  • غذای سالم بخورید

برای بارداری‌های دوم به بعد، مشخص کردن عدم تطابق آنتی ژن Rh می‌تواند مفید باشد چراکه این مشکل می‌تواند خطر فلج مغزی را افزایش دهد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *