پارکینسون: درمان، علت، علائم و نشانه ها

بیماری پارکینسون بر نحوه ی حرکت شما تأثیر می‌گذارد. این اتفاق زمانی می‌افتد که سلول‌های عصبی خاصی در مغز دچار مشکل می‌شوند. به‌طور معمول، این سلول‌های عصبی، یک ماده مهم شیمیایی به نام دوپامین دارند. دوپامین سیگنال‌هایی را برای بخشی از مغز شما که حرکت را کنترل می‌کند می‌فرستد. این کار اجازه می‌دهد که عضلات شما به‌آرامی حرکت کنند و کارهایی را که می‌خواهید انجام دهید. وقتی به پارکینسون مبتلا می‌شوید، این سلول‌های عصبی کارایی‌شان را از دست می‌دهند و سپس بدن شما دیگر دوپامین کافی ندارد و با حرکت در مسیر موردنظرتان مشکل پیدا می‌کنید. پارکینسون بیماری پیش‌رونده است، بدین معنی که در طول زمان، بدتر می‌شود. اما معمولاً این پیشرفت بیماری در طول سال‌ها و به‌آرامی اتفاق می‌افتد و درمان‌های مناسبی وجود دارد که می‌تواند به شما کمک کند.

بیماری پارکینسون اغلب افراد را در سنین بالا درگیر می‌کند و می‌تواند عللی همچون سابقه‌ی خانوادگی و محیطی سمی داشته باشد . بیماران مبتلابه پارکینسون به دلیل لرزش بدن به‌خصوص در دست‌ها و پاها از انجام امور روزانه‌ی خود باز می‌مانند. اگرچه درمان قطعی برای بیماری پارکینسون وجود ندارد اما متخصصین مغز و اعصاب با تجویز دارو و جراحی قادر به کاهش علائم پارکینسون می‌باشند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد علل پارکینسون و راه‌های درمان آن و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل فرمایید.

علل


هیچ‌کس نمی‌داند که چرا سلول‌های عصبی از بین می‌روند اما دانشمندان تحقیقات فراوانی را دنبال می‌کنند تا به پاسخ برسند. آن‌ها در حال مطالعه بسیاری از علل احتمالی ازجمله پیری و سموم موجود در محیط‌زیست هستند. به نظر می‌رسد ژن‌های غیرطبیعی در برخی افراد منجر به بیماری پارکینسون می‌شوند اما تاکنون شواهد کافی برای اثبات ارثی بودن این بیماری یافت نشده است.

علائم بیماری پارکینسون


علائم بیماری پارکینسون از فرد به فرد دیگر متفاوت است. این علائم همچنین با پیشرفت بیماری تغییر می‌کنند. علائمی که یک فرد در مراحل ابتدایی بیماری دارد ممکن است فرد دیگری تا چندین سال بعد از ابتلا نداشته باشد.

لرزش

رعشه یا لرزش در دست، بازو یا پا اغلب زمانی رخ می‌دهد که شما بیدارید و نشسته یا ایستاده‌اید و هنگامی‌که بخشی از بدن را حرکت بدهید، لرزش کاهش می‌یابد. رعشه اغلب اولین علامتی است که افراد مبتلا به بیماری پارکینسون و یا اعضای خانواده آن‌ها متوجه آن می‌شوند. در ابتدا لرزش ممکن است فقط در یکدست یا پا یا تنها در یک‌طرف بدن دیده شود. لرزش همچنین ممکن است بر چانه، لب‌ها و زبان تأثیر بگذارد. با پیشرفت بیماری رعشه ممکن است به هر دو طرف بدن نیز گسترش یابد اما در بیشتر موارد، لرزش تنها در یک‌طرف باقی می‌ماند. استرس احساسی و جسمی باعث ایجاد لرزش بیشتر می‌شود. خواب، آرامش کامل، و حرکات یا فعالیت‌های عمدی باعث کاهش یا قطع لرزش می‌شود. اگرچه لرزش یکی از رایج‌ترین نشانه‌های پارکینسون است اما همه افراد مبتلا به پارکینسون، لرزش ندارند. برخلاف لرزش ناشی از پارکینسون، لرزش ایجادشده به دلیل مشکلات دیگر زمانی که دست یا بازو شما حرکت نمی‌کند، بهتر می‌شود و زمانی که سعی می‌کنید آن‌ها را حرکت دهید لرزش شدیدتر می‌شود بنابراین نباید این لرزش‌ها را با بیماری پارکینسون اشتباه گرفت.

سایر علائم شایع

علاوه بر لرزش، شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

  • خشکی و درد عضلات: یکی از شایع‌ترین نشانه‌های اولیه پارکینسون این است که هنگامی‌که راه می‌روید، یکی از بازوها در کنار بدن حرکت کمتری دارد. این اتفاق ناشی از خشکی عضلات است. خشکی همچنین می‌تواند عضلات پاها، صورت، گردن، یا سایر قسمت‌های بدن را تحت تأثیر قرار دهد و احساس خستگی و درد در عضلات نیز ایجاد می‌شود.
  • حرکات آهسته و محدود، به‌خصوص هنگامی‌که سعی می‌کنید از موقعیت استراحت حرکت کنید. مثلاً از صندلی بلند شدن یا در رختخواب غلتیدن ممکن است دشوار باشد.
  • ضعف عضلات صورت و گلو: صحبت کردن و بلعیدن سخت‌تر می‌شود. غذا و نوشیدنی در گلو گیر می‌کند، فرد سرفه می‌کند و آب از دهانش جاری می‌شود. صحبت کردن آرام‌تر، بی‌رمق و یکنواخت‌تر می‌شود. از دست دادن حرکت در عضلات صورت می‌تواند باعث ایجاد حالت ثابت و بی‌حال چهره شود که اغلب ماسک پارکینسون نامیده می‌شود.
  • دشواری درراه رفتن و تعادل: فرد مبتلا به این بیماری احتمالاً گام‌های کوچکی برمی‌دارد و پاهای خود را به هم نزدیک می‌کند، کمی از کمر خم می‌شود و در چرخش نیز مشکل دارد. مشکلات تعادلی و وضعیت قرارگیری بدن ممکن است موجب سقوط مکرر شود اما معمولاً این مشکلات در مراحل آخر پارکینسون اتفاق می‌افتند.
  • انجماد، ناتوانی ناگهانی و کوتاه‌مدت درحرکت: این مشکل اغلب بر راه رفتن بیمار تأثیر می‌گذارد.

تعداد کمی از افراد علائم را فقط در یک طرف بدن می‌بینند و مشکل هرگز به طرف دیگر منتقل نمی‌شود.

عوامل خطر بیماری پارکینسون


عامل خطر موردی است که احتمال ابتلا به بیماری و ایجاد مشكلات را افزایش می‌دهد. شناسایی عوامل خطر بیماری پارکینسون سخت است، چراکه علت این بیماری ناشناخته است.

افزایش سن

افزایش سن تنها عامل خطر شناخته‌شده برای بیماری پارکینسون (به‌جز پارکینسون زودهنگام) است. در اکثر موارد پارکینسون بعد از سن ۵۰ سالگی رخ می‌دهد. اما بیماری در افراد بین ۳۰ تا ۵۰ سال و یا در موارد نادر در سن کمتر نیز اتفاق می‌افتد.

سابقه خانوادگی

تعداد بسیار کمی از افراد مبتلا به پارکینسون دارای فرد نزدیکی در خانواده هستند که به بیماری مبتلا باشد. اما به نظر می‌رسد که وجود سابقه خانوادگی در بیماری پارکینسون خطر ابتلا به این بیماری را به میزان قابل‌ توجهی افزایش می‌دهد. سابقه خانوادگی به‌خصوص در موارد ابتلا به پارکینسون زودرس از عوامل خطر مهم است اما این نوع از بیماری رایج نیست.

سموم موجود در محیط‌ زیست

برخی تحقیقات نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض عوامل خطر زیست‌محیطی مانند آفت‌کش‌ها، مواد شیمیایی یا آب چاه ممکن است خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را افزایش دهد.

تشخیص


تشخیص بیماری پارکینسون بر اساس سابقه پزشکی و معاینه عصبی کامل انجام می‌شود. پزشک ممکن است حس بویایی شما را نیز بررسی کند. در برخی موارد، پزشک دارویی را برای بیماری پارکینسون تجویز می‌کند. اگر این دارو به بهبود علائم کمک کند، پزشک از وجود بیماری مطمئن می‌شود.

تست‌ها

هیچ تست آزمایشگاهی وجود ندارد که بتواند بیماری پارکینسون را تشخیص دهد. اما اگر پزشک مطمئن نباشد که شما پارکینسون دارید، ممکن است آزمایش‌های خاصی تجویز کند تا بررسی کند بیماری دیگری با علائم مشابه پارکینسون وجود دارد یا خیر. به‌عنوان مثال ممکن است آزمایش‌های خون برای بررسی هورمون‌های غیرطبیعی تیروئید یا آسیب‌های کبدی انجام شود. تست عکس‌برداری مانند سی‌تی‌اسکن یا ام آر آی ممکن است برای بررسی علائم سکته مغزی یا تومور مغزی مغزی مورد استفاده قرار گیرد. نوع دیگری از آزمایش عکس‌برداری، به نام پت اسکن، گاهی اوقات ممکن است سطوح پایین دوپامین در مغز، که یکی از ویژگی‌های کلیدی پارکینسون است، را مشخص کند اما پت اسکن معمولاً برای ارزیابی پارکینسون استفاده نمی‌شود زیرا بسیار گران است، در بسیاری از بیمارستان‌ها نیست و تنها از نظر آزمایشگاهی استفاده می‌شود.

درمان


دارو

چندین دارو در مراحل مختلف بیماری پارکینسون ممکن است استفاده شود:

  • لوودوپا و کاربی دوپا
  • آگونیست های دوپامین به‌عنوان مثال، پرامی‌پکسول یا روپینیرول
  • مهارکننده‌های انتاکاپ، تلکاپن
  • مهارکننده‌های راازگالیل، سلگیلین
  • آمانتادین
  • عوامل آنتی کولینرژیک (به‌عنوان مثال، بنزتروپین یا تري هگزيفنيديل)
  • آپومورفین

به نظر می‌رسد لوودوپا مؤثرترین دارو برای کنترل علائم بیماری پارکینسون است اما بسیاری از پزشکان در ابتدای بیماری آگونیست های دوپامین را تجویز می‌کنند به این دلیل که لودوپا ممکن است پس از چند سال عوارض حرکتی ایجاد کند (زمانی که دارو به طور ناگهانی بی‌تأثیر می‌شود و یا زمانی که حرکات غیرقابل کنترل می‌شوند). با پزشک خود برای انتخاب داروی مناسب‌تر صحبت کنید. اگرچه شما همیشه از دستورالعمل‌های پزشکان خود در هنگام مصرف داروهای مهم استفاده می‌کنید، اما در مورد پارکینسون این موضع بسیار پراهمیت‌تر است. افزایش، کاهش یا متوقف کردن داروهایی که مصرف می‌کنید ممکن است تغییرات زیادی در علائم شما ایجاد کند و می‌تواند خطرناک باشد. حتی اگر دارو به نظر مؤثر نمی‌آید، وقتی‌که مصرف آن را متوقف کنید، علائم بیماری پارکینسون ممکن است شدیدتر شود.

جراحی

ممکن است زمانی که داروها قادر به کنترل نشانه‌های بیماری پارکینسون نباشند یا باعث عوارض جانبی شدید می‌شوند، جراحی مغز در نظر گرفته شود. جراحی درمان نیست و داروها معمولاً بعد از جراحی هم هنوز موردنیاز هستند اما احتمالاً مقدار دارو کاهش می‌یابد به این معنی که شما ممکن است عوارض جانبی کمتری داشته باشید. افرادی که پارکینسون بسیار پیشرفته دارند یا افرادی که مشکلات جدی دیگری دارند (مانند بیماری قلب یا ریه، سرطان یا نارسایی کلیه) معمولاً داوطلب خوبی برای عمل جراحی نیستند. جراحی معمولاً برای افراد مبتلا به اختلال دمانس یا اختلالات روانی در نظر گرفته نمی‌شود.

انواع جراحی

  • تحریک مغزی عمیق از ضربه‌های الکتریکی برای تحریک منطقه موردنظر در مغز استفاده می‌شود. این جراحی ترجیحاً بیشتر برای درمان موارد پارکینسون پیشرفته است.
  • پالیدوتومی شامل تخریب دقیق یک منطقه بسیار کوچک در بخش عمیق مغز است که باعث بروز علائم می‌شود.

تالاموتومی شامل تخریب دقیق یک ناحیه بسیار کوچک در بخش دیگری از مغز است که علائم را ایجاد می‌کند. پیوند عصب روشی آزمایشی برای درمان بیماری پارکینسون است. این پیوند شامل واردکردن سلول‌هایی است که دوپامین را در مغز تولید می‌کنند. اطلاعات در مورد تأثیر پیوند عصبی محدود است و این روشی اثبات‌شده و یا گزینه‌ای در دسترس برای اکثر مردم در حال حاضر نیست.

پیشگیری


هیچ راهی برای جلوگیری از بیماری پارکینسون وجود ندارد. تحقیقات نشان داده است احتمال ابتلا به پارکینسون در افرادی که میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر، غذاهای دارای فیبر زیاد، ماهی و روغن‌های غنی از امگا ۳ (که بعضی‌اوقات به‌عنوان رژیم غذایی مدیترانه شناخته می‌شود) و افرادی که گوشت و لبنیات کمتری استفاده می‌کنند، کمتر است اما دلیل آن هنوز در حال مطالعه است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *