همه چیز درباره خونریزی مغزی(لخته شدن خون در مغز)

هنگامی که رگ‌های خونی مغز یا رگ‌های خونی بین مغز و جمجمه پاره شوند، یک هماتوم داخل جمجمه (جمع شدگی خون در جمجمه) اتفاق می‌افتد. هماتوم به بافت مغز فشار وارد می‌کند. این شرایط زمانی ایجاد می‌شود که مایع اطراف مغز نتواند فشار ناشی از یک ضربه ناگهانی یا توقف سریع را تحمل کند. در این حالت مغز با شدت به سمت دیواره‌ی داخلی جمجمه حرکت کرده و ضربه می‌بیند. برخی از آسیب‌های وارده به سر، مانند ضربه مغزی، ممکن است خفیف باشند اما هماتوم داخل جمجمه خطرناک است و معمولا به درمان فوری نیاز دارد. معمولا برای برداشت هماتوم به جراحی نیاز است.

برای تشخیص خونریزی مغزی و لخته شدگی خون معمولا از سی تی اسکن استفاده می‌شود. اگر علائم بیماری هنوز ادامه داشته باشد، متخصص اعصاب تصمیم می‌گیرد که یک عمل لومبار پانکچر یا اسپینال تپ (روش نمونه‌برداری از مایع مغزی نخاعی) انجام دهد تا مایع محافظ مغز و نخاع را بررسی کند. انتخاب روش درمان به نوع و اندازه‌ی هماتوم و مقدار فشار وارده به مغز بستگی دارد.

میزان بهبود فرد به شدت خونریزی و سرعت مراقبت‌ها و درمان‌های پزشکی بستگی دارد. به خاطر داشته باشید که خونریزی داخل مغز(ICH) زندگی فرد را به خطر می‌اندازد. تخلیه‌ی هماتوم، با توجه به شدت خونریزی، منجر به بهبود فرد می‌شود. گاهی برای کمک به برگشت فعالیت‌های طبیعی باید از طب فیزیکی یا کاردرمانی استفاده شود.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره‌های متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع خونریزی مغزی


خونریزی مغزی بر اساس محل آن به انواع ساب دورال، اپیدورال و داخل پارانشيم تقسیم می‌شود.

 

خونریزی ساب دورال

خونریزی ساب دورال زمانی اتفاق می‌افتد که رگ‌های خونی (معمولا وریدها) بین مغز و دورترین لایه از سه لایه غشای محافظ مغز (سخت شامه) پاره شوند. سپس در اثر خونریزی از رگ، یک لخته خون ایجاد شده و بافت مغز را تحت فشار قرار می‌دهد. اگر لخته خون بزرگ‌تر شود، فرد با کاهش هوشیاری و نهایتا با مرگ روبرو خواهد شد.

سه نوع خونریزی ساب دورال وجود دارد:

  • خونریزی ساب دورال حاد – خونریزی ساب دورال حاد خطرناک‌ترین نوع خونریزی است که معمولا در اثر وارد شدن ضربه شدید به سر ایجاد شده و علائم آن بلافاصله نمایان می‌شوند.
  • خونریزی ساب دورال نیمه حاد – در خونریزی ساب دورال نیمه حاد علائم به مرور زمان نمایان می‌شوند (چند روز تا چند هفته پس از آسیب).
  • خونریزی ساب دورال مزمن – خونریزی ساب دورال مزمن در اثر آسیب شدید به سر، که باعث خونریزی کمتر می‌شود، اتفاق افتاده و علائم پس از چند هفته نمایان می‌شوند (ممکن است بیمار آسیب را به خاطر نیاورد).

در هر سه نوع خونریزی ساب دورال، برای اینکه آسیب دائمی در فرد ایجاد نشود، فرد باید سریعا تحت درمان قرار گیرد.

 خونریزی اپیدورال

خونریزی اپیدورال یا اکسترادورال زمانی اتفاق می‌افتد که یک شریان موجود بین سطح خارجی سخت شامه و جمجمه خونریزی کند. سپس خون به فضای بین جمجمه و سخت شامه ریخته و توده‌ای را تشکیل می‌دهد و این توده به بافت مغز فشار وارد می‌کند. اکثر افراد پس از اینکه در اثر آسیبی می‌ترسند، بیهوش می‌شوند. اما برخی از افراد بیهوش باقی می‌مانند. خونریزی اپیدورال می‌تواند کشنده باشد مگر اینکه فرد سریعا تحت درمان قرار گیرد.

خونریزی داخل پارانشیم

خونریزی داخل پارانشیم، که به نام خونریزی مغزی نیز معروف است، زمانی اتفاق می‌افتد که در مغز استخرهای خونی تشکیل شود. ممکن است بعد از آسیب شدید به مغز، چندین خونریزی داخل پارانشیم خطرناک در مغز اتفاق افتد. آسیبی که در اثر این نوع خونریزی ایجاد می‌شود، معمولا منجر به پارگی آکسون‌های ماده سفید مغز می‌شود. آکسون‌ها مسئول انتقال جریان‌های الکتریکی، یعنی پیامهای تولید شده توسط نورون‌های مغز، به دیگر قسمت‌های بدن می‌باشند. اگر ارتباط بین آکسون‌ها و نورون‌ها قطع شود، مغز دچار آسیب شدیدی می‌گردد.

دلایل ایجاد لخته خون در مغز


خونریزی مغزی یکی از انواع آسیب‌های وارده به سر است که علل مختلفی مانند تصادفات جاده‌ای، مشاجره و دعوا، افتادن از ارتفاع، یا آسیب‌های ورزشی دارد. خونریزی مغزی ضرورتا به معنای آسیب جسمی بسیار شدید نیست.

علائم


علائم خونریزی مغزی ممکن است دقیقا پس از ضربه به سر یا چند هفته پس از آسیب و حتی دیرتر ظاهر شوند. دوره‌ای به نام دوره‌ی فاصله‌ی روشن وجود دارد که در آن دوره وضعیت فرد پس از آسیب به سر خوب است اما با گذشت زمان فشار وارد به مغز افزایش یافته و علائم و نشانه‌های زیر پدیدار می‌شوند:

هرچه خونریزی مغز بیشتر باشد یا فاصله بین مغز و جمجمه افزایش یابد، علائم شدیدتر خواهند بود. علائم شدیدتر عبارتند از:

عوارض تشکیل لخته در مغز


خونریزی مغزی باعث ایجاد عوارضی می‌شود که عبارتند از:

تشخیص


تعیین احتمل خونریزی کار سختی است زیرا پس از آسیب، مدتی طولانی هیچ علامتی وجود ندارد. تا زمانی که خونریزی مغزی ثابت شود، ممکن است پزشکان به اشتباه بگویند که بیهوشی در اثر خونریزی مغزی ایجاد شده است.

بهترین روش موجود برای تشخیص خونریزی مغزی استفاده از روش‌های پیشرفته‌ی عکسبرداری همچون سی تی اسکن یا ام آر آی است.

در سی تی اسکن برای تشخیص خونریزی مغزی، از دستگاه تولید کننده اشعه ایکس برای تهیه اشعه ایکس استفاده می‌شود. اثرات ناشی از تابش اشعه ایکس بر سر ثبت شده و از آن برای تهیه تصویر از قسمت اسکن شده‌ی مغز استفاده می‌شود. معمولا از تصاویر تهیه شده با روش توموگرافی کامپیوتری برای تشخیص خونریزی مغزی استفاده می‌شود.

تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (ام آر آی) یکی دیگر از روش‌های پیشرفته‌ی تصویربرداری است که در آن از امواج الکترومغناطیس برای تهیه تصویر از مغز استفاده می‌شود. اما معمولا از تصاویر ام آر آی برای تشخیص خونریزی مغزی استفاده نمی‌شود زیرا ام آر آی به راحتی در دسترس نیست و تشخیص با آن مدت زمان بیشتری طول می‌کشد.

درمان


درمان بدون جراحی 

روش‌های غیر جراحی برای درمان خونریزی مغزی مستلزم بررسی دقیق علائم خونریزی مغزی مانند فشار وارده بر مغز و مشاهده‌ی تغییرات عصبی است. بیمار باید مرتب سی تی اسکن شود تا وضعیت مغز او بررسی گردد. بیمارانی که داروهای رقیق کننده مصرف می‌کنند، ابتدا باید داروهایی مصرف کنند که اثر داروهای رقیق کننده را از بین ببرد.

مصرف داروهای زیر ضروری است:

  • داروهای استروئیدی برای کاهش تورم
  • داروهای ضد انعقاد برای کاهش ایجاد لخته
  • داروهای ضد تشنج

جراحی


در اکثر مواقع، برای رفع وضعیت موجود به جراحی نیاز است. برای درمان خونریزی مغزی دو روش جراحی وجود دارد.

در تخلیه با جراحی برای درمان خونریزی مغزی ، پزشک یا جراح با دقت سوراخ کوچکی در محل تجمع خون در مغز ایجاد می‌کند تا از طریق این سوراخ، خون را خارج کنند. اما این روش فقط در مواقعی قابل استفاده است که خون هنوز شروع به لخته شدن نکرده باشد.

روش دیگر برای درمان خونریزی مغزی، روش کرانیوتومی (جمجه بری) است. اگر خون لخته شده باشد، از کرانیوتومی استفاده می‌شود. در کرانیوتومی بخشی از جمجمه باز شده و لخته خون خارج می‌شود‌.

دوره نقاهت برای خونریزی مغزی شش ماه اول است اما روند بهبود تا چند سال ادامه خواهد داشت.

پیشگیری


با رعایت برخی موارد برای جلوگیری از آسیب به سر می‌توان مانع خونریزی داخل جمجمه‌ای شد. برخی از این موارد عبارتند از:

  • استفاده از کلاه ایمنی در هنگام موتورسواری یا در برخی بازی‌ها. در برخی از ورزش‌ها مانند اسکیت، اسب سواری، اسکیت برد، اسکی، و غیره، فرد در معرض خطر آسیب به سر قرار دارد. آسیب به سر به راحتی باعث خونریزی مغزی می‌شود. همچنین راندن وسایل نقلیه نیز ممکن است باعث آسیب به سر شود. استفاده از کلاه ایمنی مانع وارد شدن آسیب به سر می‌شود.
  • بستن کمربند ایمنی در هنگام رانندگی یا سفر با وسایل نقلیه چهار چرخ. در هنگام تصادف با وسایل نقلیه چهار چرخ مانند ماشین نیز ممکن است به سر ضربه وارد شود. با بستن کمربند ایمنی می‌توان از وارد شدن آسیب به سر جلوگیری کرد.
  • فراهم کردن محیط سالم برای کودکان. کودکان در هنگام بازی یا دویدن در اطراف خانه به راحتی آسیب می‌بینند. بنابراین باید میزها و مبلمان لب تیزی که باعث آسیب شدید به سر می‌شوند در اطراف کودکان نباشد.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *