نوروپاتی دیابتی(بی حسی و درد پای دیابتی) :علائم و درمان

نوروپاتی دیابتی یک عارضه جدی و رایج در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ و نوع ۲ است. این عارضه ناشی از آسیب‌دیدگی اعصاب است که به علت عدم کنترل قند خون ایجاد می‌شود. ممکن است در ابتدا هیچ علامتی نداشته باشید. این وضعیت معمولاً به آرامی ایجاد می‌شود، گاهی اوقات ممکن است چندین دهه زمان لازم داشته باشد. اگر دچار دیابت هستید و علائمی هم‌چون: بی‌حسی، سوزن سوزن شدن، درد یا ضعف در دست یا پاها احساس می‌کنید، باید به پزشک مراجعه نمایید. این موارد، علائم اولیه نوروپاتی محیطی محسوب می‌شوند. در موارد شدید نوروپاتی دیابتی یا مبتلا بودن به نوروپاتی محیطی در درازمدت، می‌تواند شما را در معرض آسیب‌دیدگی یا عفونت قرار دهد. حتی در برخی موارد ممکن است در نهایت منجر به قطع عضو شود. آسیب‌دیدگی سایر اعصاب بدن می‌تواند علائم دیگری را در بیمار ایجاد کند. به همین دلیل مهم است که به‌طور مرتب میزان قند خون خود را کنترل کرده و در صورت بروز علائم نوروپاتی دیابتی، به پزشک مراجعه کنید.

نوروپاتی دیابتی شایع‌ترین عارضه جانبی دیابت است. نوروپاتی دیابتی در طول زمان بدتر می‌شود و می‌تواند منجر به عوارض جدی شود. تشخیص زودهنگام و درمان به‌موقع توسط متخصص مغز و اعصاب می‌تواند از عوارض بیشتر جلوگیری کند. بخش زیادی از درمان بر کاهش درد و کنترل سایر علائم متمرکز است. بعضی از داروها و فیزیوتراپی، و همچنین سایر روش‌های درمانی، می‌توانند به کنترل درد ناشی از نوروپاتی دیابتی کمک کنند. گام اول برای نوروپاتی، کنترل قند خون، فشارخون بالا و میزان کلسترول است. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت تشخیص و درمان نوروپاتی دیابتی یا بی‌حسی و درد پای دیابتی با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

علل نوروپاتی دیابتی


نوروپاتی دیابتی در اثر افزایش قند خون در طولانی‌مدت ایجاد می‌شود. برخی از عوامل دیگر که می‌تواند منجر به آسیب‌دیدگی اعصاب شود عبارت‌اند از:

  • آسیب‌دیدگی عروق خونی، مانند آسیب‌های ناشی از کلسترول بالا
  • آسیب‌های مکانیکی، مانند آسیب‌دیدگی ناشی از سندرم تونل کارپال
  • سبک زندگی نامناسب مانند سیگار کشیدن

همچنین سطح پایین ویتامین ب ۱۲ می‌تواند به نوروپاتی دیابتی منجر شود. داروی متفورمین که به صورت رایج برای مدیریت علائم دیابت مورد استفاده قرار می‌گیرد، باعث کاهش سطح ویتامین ب ۱۲ می‌شود.

علائم


در اغلب موارد علائم نوروپاتی دیابتی به‌تدریج و آهسته ظاهر می‌شوند. در بسیاری از موارد، اولین آسیب‌دیدگی‌های عصبی از اعصاب پاها شروع می‌شود. این امر می‌تواند منجر به نشانه‌هایی مانند احساس سوزن و سوزن شدن یا گزگز در پاها شود. بسته به اعصاب آسیب‌دیده علائم بیماری می‌تواند متفاوت باشد. علائم و نشانه‌های شایع در بیماری نوروپاتی دیابتی عبارت‌اند از:

علائم بسته به نوع نوروپاتی دیابتی می‌تواند متفاوت باشد.

انواع


انواع مختلفی از نوروپاتی دیابتی وجود دارد. طبقه‌بندی نوروپاتی دیابتی بر اساس نوع و مکان عصب آسیب‌دیده انجام می‌شود.

  • نوروپاتی محیطی: در این نوع از نوروپاتی اعصاب محیطی دچار آسیب‌دیدگی می‌شوند، معمولاً اندام تحتانی و پاها بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرند.
  • نوروپاتی پروگزیمال: این نوع نوروپاتی، اعصاب موجود در ران، لگن یا باسن را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
  • نوروپاتی اتونومیک: این نوع از نوروپاتی، سیستم عصبی خودمختار بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اعصابی که عملکردهای مختلف بدن را کنترل می‌کنند، به‌عنوان‌ مثال، می‌تواند بر اعصاب دستگاه گوارش، ادراری، تناسلی یا سیستم عروقی اثر بگذارد.
  • نوروپاتی کانونی: این نوع از نوروپاتی یک عصب خاص یا هر ناحیه‌ای از بدن را می‌تواند تحت تأثیر قرار دهد.

عوارض


عوارض متعددی در اثر نوروپاتی دیابتی ممکن است رخ دهد؛ بیماران باید از این عوارض و خطرات مربوط به پیشرفت آن‌ها اطلاعت کافی داشته باشند. برخی از این عوارض احتمالی نوروپاتی دیابتی عبارت‌اند از:

  • بی‌حسی در پا، درنتیجه ممکن است بیمار متوجه وجود بردگی یا زخم در پای خود نشود، بنابراین خطر عفونت و گسترش ان افزایش می‌یابد که در نهایت ممکن است به قطع عضو منجر شود.
  • عفونت مثانه و کلیه
  • آسیب عضلانی یا از دست دادن توده عضلانی
  • تهوع و استفراغ مکرر که موجب کاهش کنترل قند خون می‌شود.

تشخیص


پزشک یک معاینه فیزیکی کامل انجام می‌دهد و پاها را جهت ارزیابی موارد زیر بررسی خواهد کرد:

  • رفلکس یا انعکاس مچ پا
  • از دست دادن حس
  • تغییرات در بافت پوست
  • تغییرات در رنگ پوست

سایر تست‌ها می‌تواند شامل سونوگرافی از اندام‌های آسیب‌دیده یا ارزیابی فشارخون یا تغییرات ضربان قلب باشد. اگر پزشک به نوروپاتی دیابتی مشکوک باشد، ممکن است برخی از آزمایش‌های تشخیصی را برای بیمار درخواست کند، مانند الکترومیوگرافی که به کمک آن فعالیت الکتریکی در عضلات بررسی می‌شود یا آزمون سرعت هدایت عصبی، که سرعت انتقال سیگنال‌های عصبی در اعصاب مورد بررسی قرار می‌گیرد.

درمان نوروپاتی دیابتی


نوروپاتی دیابتی باعث می‌شود که پا فوق‌العاده آسیب‌پذیر شود؛ درنتیجه مراقبت از پا و مراقبت از پوست به‌طورکلی بسیار مهم است. ازآنجایی‌که یکی از علائم نوروپاتی دیابتی، از دست دادن حس اندام است، روزانه پاها باید برای مواردی همچون: بریدگی، زخم، تاول، کبودی، ترک‌خوردگی و خشکی پوست، مورد ارزیابی قرار بگیرند. اگر بیمار متوجه هر چیز غیرمعمولی شود، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کند. درمان قطعی برای نوروپاتی دیابتی وجود ندارد، اما درمان می‌تواند پیشرفت بیماری را آهسته کند. همچنین درمان می‌تواند علائم بیمار مانند درد و اختلالات گوارشی را کاهش دهد.

کاهش پیشرفت بیماری

نگهداری سطح قند خون در محدوده طبیعی می‌تواند پیشرفت نوروپاتی دیابتی را کند نماید. همچنین می‌تواند علائم بیماری را تسکین دهد. ترک سیگار و انجام ورزش منظم نیز می‌تواند بخشی از برنامه درمانی محسوب شود. قبل از شروع یک برنامه ورزشی جدید، با پزشک به مشورت بپردازید.

کنترل درد

ممکن است برای تسکین درد ناشی از نوروپاتی دیابتی استفاده از داروها لازم شود. در مورد داروهای مناسب و عوارض جانبی احتمالی آن‌ها با پزشک خود به مشورت بپردازید. گاهی اوقات درد نوروپاتی دیابتی، باید با داروهای خاصی کنترل شود. داروهای ضدافسردگی خاص و داروهای ضد تشنج برای دردهایی که منشأ اصلی آن‌ها از خود اعصاب است، می‌تواند مؤثر باشد. به‌عنوان‌ مثال، دولوکستین یک داروی ضدافسردگی است که می‌تواند در برخی از مبتلایان به نوروپاتی دیابتی، درد را تسکین دهد. داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای، ازجمله نورتریپتیلین (پامیلور، آونتیل) و دزیپرامین (نورپرامین) نیز برای این منظور مورد استفاده قرار می‌گیرد. داروهای ضد تشنج مانند گاباپنتین، کاربامازپین و پرگابالین داروهایی هستند که می‌توانند برای کاهش درد در افرادی مبتلا به نوروپاتی دیابتی، مفید باشند. در موارد شدید، ممکن است داروهای ضد درد افیونی مورد استفاده قرار گیرند. همچنین بیمار می‌تواند از درمان‌های جایگزین مانند طب سوزنی نیز استفاده کند. ترکیب درمان‌های جایگزین با داروها می‌تواند علائم را در برخی از بیماران مبتلا به نوروپاتی دیابتی کاهش دهد.

مدیریت عوارض

همچنین داروها می‌توانند به کنترل علائم دستگاه عصبی خودمختار در نوروپاتی دیابتی کمک کنند. به‌عنوان‌ مثال، داروهای ضد اسپاسم یا آنتی کولینرژیک می‌توانند به جلوگیری از بی‌اختیاری ادرار کمک کنند. اگر بیمار مبتلا به ننوروپاتی دیابتی، مشکلات گوارشی داشته باشد، ممکن است پزشک کاهش حجم وعده‌های غذایی و افزایش تعداد دفعات آن را توصیه نماید. همچنین ممکن است توصیه شود مقدار فیبر و چربی در رژیم غذایی کاهش یابد. اگر بیمار خانم است و از خشکی واژن رنج می‌برد، ممکن است پزشک داروی مرطوب‌کننده تجویز نماید. اگر بیمار مرد باشد و به اختلال نعوظ مبتلا شده باشد، پزشک برای کنترل علائم او دارو تجویز خواهد کرد.

درمان‌های خانگی نوروپاتی دیابتی


تحت کنترل نگه‌داشتن دیابت و قند خون، بهترین راه برای جلوگیری یا کند کردن پیشرفت نوروپاتی دیابتی محسوب می‌شود. می‌توان به کمک برخی از اقدامات مراقبتی در منزل علائم نوروپاتی دیابتی را کنترل یا کاهش داد. به‌عنوان‌مثال به برخی از این اقدامات در زیر اشاره خواهد شد:

  • برای پاهایی که حساس هستند، استفاده از ابزاری به نام محافظ تخت پای دیابتی، می‌تواند از برخورد پتو یا روتختی با پای بیمار جلوگیری به عمل آورد.
  • استفاده از کیسه آب گرم یا یخ مفید است؛ اما از آنجا که در نوروپاتی دیابتی ممکن است اعصاب حسی اندام‌ها آسیب‌دیده باشند، باید مراقب سوختگی یا انجماد اندام‌ها باشید.
  • خوردن وعده‌های غذایی کوچک و افزایش تعداد دفعات آن و همچنین اجتناب از مصرف غذاهای چرب می‌توانند علائم گوارشی را کاهش دهد.
  • آهسته بلند شدن یا پوشیدن جوراب‌های فشرده‌ساز الاستیک، می‌تواند از افت فشارخون وضعیتی جلوگیری به عمل آورد.
  • ورزش، تمرینات کششی یا استفاده از ماساژ می‌تواند به کاهش درد نوروپاتی دیابتی بیمار کمک نماید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *