علت ، علائم و درمان ورم (ادم) مغزی

مغز شما ممکن است در اثر آسیب فیزیکی، بیماری یا دلایل دیگر دچار ورم شود. تورم ممکن است در مناطق خاص و یا در کل مغز بروز پیدا کند که به علت وقوع تورم بستگی دارد. تورم مغز در هر نقطه‌ای که بروز کند فشار داخل جمجمه را افزایش می‌دهد که به آن فشار اینتر کرانیال یا ICP نیز می‌گویند. این فشار می‌تواند جلوی جریان خون را گرفته و اکسیژن مورد نیاز مغز برای کارکرد طبیعی را از آن می‌گیرد. تورم همچنین می‌تواند مانع از دفع مایعات دیگر از مغز شما شود که این مشکل خود سبب تشدید تورم خواهد شد. ورم مغز می‌تواند با سرعت زیادی منجر به عوارض زیادی شود، ازجمله مرگ. همچنین درمان این عارضه دشوار است.

بروز تأخیر در رفتارهای مختلف در اثر ورم مغزی مشکلی شایع است. مشکلاتی که شما متوجه آن‌ها می‌شوید به شدت و موقعیت عارضه بستگی دارند. متخصص مغز و اعصاب می‌تواند به شما کمک کند تا با چالش‌های مربوط به ورم مغزی کنار بیایید. درحالی‌که ممکن است برخی از مشکلات با گذر زمان از بین بروند، برخی از مشکلات نیز نیازمند درمان مستمر هستند. موارد خفیف ورم مغزی در اثر مواردی چون بیماری ارتفاع یا ضربه مغزی خفیف معمولاً در عرض چند روز از بین می‌روند. با این‌ حال در اکثر موارد لازم است تا درمان به‌سرعت آغاز شود. هدف از درمان، مطمئن شدن از رسیدن خون و اکسیژن کافی به مغز است تا در زمانی که علت بروز این مشکل برطرف می‌شود، سلامت مغز به خطر نیفتد. برای درمان ممکن است از روش‌های جراحی و دارویی به صورت ترکیبی استفاده شود. درمان فوری معمولاً نتایج بهتری را به همراه دارد. در صورت عدم درمان صحیح و به‌ موقع ممکن است مقداری آسیب باقی بماند. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

علل


آسیب فیزیکی، دیگر مشکلات سلامتی، عفونت، تومور و حتی ارتفاعات زیاد می‌توانند باعث بروز ورم مغزی شوند. لیست زیر شامل دلایل مختلف ورم مغزی می‌باشد.

آسیب فیزیکی مغز (TBI)

آسیب فیزیکی مغز یا ضربه به سر و ضربه به مغز باعث آسیب دیدن مغز می‌شود. تماس فیزیکی با سر و شتاب گیری و کاهش سرعت ناگهانی آن باعث آسیب به مغز خواهند شد. شایع‌ترین علل آسیب‌های مغزی شامل زمین خوردن، تصادفات رانندگی، برخورد با اجسام و درگیری می‌باشد. آسیب اولیه می‌تواند باعث متورم شدن مغز شود. به‌ علاوه، تکه‌های شکسته‌ی استخوان می‌توانند باعث پاره شدن رگ‌ها در هر نقطه‌ای از سر شوند. پاسخ بدن به آسیب نیز می‌تواند تورم را افزایش دهد. تورم زیاد می‌تواند مانع از خارج شدن مایعات از مغز گردد.

سکته مغزی ایسکمیک

سکته‌ی مغزی ایسکمیک شایع‌ترین نوع سکته‌ی مغزی بوده و به دلیل وجود یک لخته‌ی خونی یا مانع دیگر در مسیر خون در نزدیکی مغز رخ می‌دهد. در این عارضه خون کافی (و اکسیژن) که برای عملکرد مغز ضروری است به آن نرسیده و درنتیجه سلول‌های مغزی می‌میرند. درنتیجه‌ی پاسخ مغز ممکن است تورم آغاز شود.

خونریزی مغزی و سکته

خونریزی به خارج شدن خون از یک رگ خونی گفته می‌شود. خونریزی‌های ناشی از سکته‌ی مغزی شایع‌ترین نوع خونریزی‌های مغزی می‌باشند. این خونریزی‌ها زمانی رخ می‌دهند که رگ‌های خونی هر نقطه‌ای از مغز پاره شوند. پاسخ بدن نسبت به این خونریزی موجب افزایش فشار درون مغز خواهد شد. تصور می‌شود که فشار خون بالا، اصلی‌ترین دلیل وقوع این نوع سکته می‌باشد. خونریزی در مغز ممکن است به دلیل آسیب فیزیکی، برخی از داروها و نقایص ناشناخته که از زمان تولد وجود داشته‌اند نیز رخ دهد.

عفونت

برخی از بیماری‌های ناشی از ارگانیسم‌های بیماری‌زا مثل ویروس یا باکتری می‌توانند منجر به ورم مغزی شوند. برای مثال در مورد این بیماری‌ها می‌توان موارد زیر را نام برد:

  •  مننژیت: مننژیت نوعی عفونت در مغز است که در طی آن لایه‌ی پوشاننده‌ی مغز ملتهب می‌شود. این بیماری ممکن است به دلیل آلودگی به ویروس، باکتری یا دیگر ارگانیسم‌ها و یا استفاده از برخی داروهای خاص ایجاد شود.
  •  انسفالیت: در انسفالیت خود مغز ملتهب می‌شود. این بیماری در اکثر موارد توسط گروهی از ویروس‌ها ایجاد شده و معمولاً از طریق نیش حشرات منتقل می‌شود. عارضه‌ی مشابهی نیز به نام انسفالوپاتی وجود دارد که در اثر سندرم ری ایجاد می‌شود.
  •  توکسوپلاسموز: این عفونت توسط یک انگل ایجاد می‌شود. توکسوپلاسموز در اکثر موارد جنین‌ها، کودکان شیرخوار و یا افرادی با سیستم ایمنی آسیب دیده را درگیر می‌کند.
  •  امپیم سابدورال: امپیم سابدورال به آبسه یا پر شدن بخشی از مغز توسط چرک گفته می‌شود که معمولاً بعد از یک بیماری دیگر مثل مننژیت یا عفونت سینوسی رخ می‌دهد. این عفونت می‌تواند به‌سرعت گسترش یافته و تورم ایجاد کند که منجر به حبس مایعات در درون مغز خواهد شد.

تومورها

تومورها در مغز می‌توانند به چند طریق باعث تورم شوند. با رشد یک تومور، بافت‌های اطراف آن در مغز تحت فشار قرار می‌گیرند. وجود تومور در برخی از بخش‌های مغز می‌تواند منجر به مسدود شدن مسیر مایع مغزی نخاعی به خارج از مغز شود. رشد و ایجاد رگ‌های خونی جدید در اطراف و داخل تومور نیز می‌تواند منجر به تورم شود.

ارتفاعات زیاد

با وجود اینکه هنوز دلیل آن به‌درستی مشخص نشده است، ورم مغزی در ارتفاعات بالاتر از ۱۵۰۰ متری شایع‌تر است. این نوع از ادم مغزی معمولاً همراه با بیماری حاد کوهنوردان (AMS) یا ورم مغزی ناشی از ارتفاع (HACE) دیده می‌شود.

علائم ادم مغزی


علائم ورم مغزی بسته به شدت و دلیل آن متفاوتند. معمولاً این علائم به صورت ناگهانی آغاز می‌شوند. بیماران ممکن است هر یک از علائم ورم کردن مغز زیر را مشاهده کنند:

تشخیص


راه‌هایی که توسط پزشک برای تشخیص ورم مغزی مورد استفاده قرار می‌گیرند به علائم و علت احتمالی عارضه بستگی دارند. تست‌ها و معاینات رایج که برای تشخیص مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از:

  •  معاینه‌ی سر و گردن
  •  معاینه‌ی عصبی
  •  سی تی اسکن از سر به منظور تعیین شدت و موقعیت تورم
  •  اسکن MRI (ام آر آی) از سر برای تشخیص شدت و موقعیت تورم
  •  آزمایش خون برای تشخیص علت تورم

درمان ورم مغزی


درمان ورم مغزی ممکن است شامل ترکیبی از موارد زیر باشد.

اکسیژن درمانی

رساندن اکسیژن به خون از طریق یک دستگاه تنفس مصنوعی و یا با استفاده از روش‌های دیگر می‌تواند ضامن وجود اکسیژن کافی در خون باشد. پزشک می‌تواند از دستگاه تنفسی برای کمک به کاهش تورم نیز استفاده کند.

مایعات درون وریدی

تزریق مایعات و داروها به صورت درون وریدی می‌تواند مانع از افت فشار خون شود. این کار باعث می‌شود مطمئن شوید که بدن (ازجمله مغز) خون کافی در اختیار دارد. با این‌ حال برخی از مایعات باعث تشدید تورم می‌شوند. پزشکان سعی می‌کنند مقدار صحیحی از یک مایع مناسب را برای فرد مبتلا به ورم مغزی به کار ببرند.

کاهش دمای بدن (هیپوترمیا)

کاهش دمای بدن و مغز به کاهش تورم کمک کرده و به بدن اجازه‌ی ترمیم می‌دهد. کاهش دمای بدن به‌عنوان یک روش درمانی ورم مغزی به‌طور گسترده به کار نمی‌رود چرا که انجام صحیح آن دشوار است.

دارو درمانی

در برخی از موارد ورم کردن مغز، پزشک ممکن است یک دوره دارو را برای کمک به از بین بردن ورم مغزی شروع کند. همچنین ممکن است از دارو برای مقاصد دیگری مثل کند کردن پاسخ بدن نسبت به تورم و یا تخریب لخته‌های خونی نیز استفاده شود. داروهایی که پزشک برای بیمار تجویز می‌کند که علت ورم مغزی و علائم ادم مغزی بستگی خواهد داشت.

ونتریکولوستومی

در این روش، جراح یک سوراخ کوچک در جمجمه ایجاد کرده و یک لوله‌ی پلاستیکی کوچک را وارد آن می‌کند. مایع مغزی نخاعی از طریق این لوله از داخل مغز تخلیه شده و فشار کاهش پیدا می‌کند.

عمل جراحی

عمل جراحی یک یا چند هدف از اهداف زیر را دنبال خواهد کرد:

  •  برداشتن بخشی از جمجمه برای کاهش فشار درون جمجمه‌ای. به این روش کرانیوکتومی فشار زدا گفته می‌شود.
  •  برداشتن یا ترمیم منشأ ایجاد تورم مثل تعمیر یک شریان آسیب دیده یا برداشتن یک تومور.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *