صرع در کودکان و بزرگسالان: علت،علائم و درمان(دارویی،گیاهی و طب سنتی)

صرع یکی از اختلالات مربوط به سیستم عصبی مرکزی است که در آن، فعالیت سلول‌های عصبی در مغز دچار مشکل می‌شود. اختلال در عملکرد سلول‌های عصبی موجب تشنج یا بروز دوره‌ای رفتارهای غیر عادی یا از دست دادن موقت هوشیاری می‌شود.  علائم تشنج در افراد مختلف بسیار متفاوت هستند. برخی از افراد مبتلا به صرع، زمانی که دچار تشنج می‌شوند، تنها برای چند ثانیه به نقطه نامعلومی خیره می‌شوند و برخی دیگر هوشیاری خود را از دست می‌دهند و دست و پاهای آنها به لرزش می‌افتد.  البته بروز یک تشنج به تنهایی نشانه این نیست که شما به صرع مبتلا هستید. در واقع حداقل دوبار باید دچار حمله غیرمنتظره تشنج شوید تا پزشکان به ابتلا به بیماری صرع مشکوک شوند.

اصلی‌ترین نشانه‌ی صرع، بروز مکرر حملات تشنج است. حتی تشنج بسیار خفیف نیز ممکن است به درمان نیاز داشته باشد چرا که بروز تشنج در حین انجام فعالیت‌هایی مانند شنا کردن و رانندگی بسیار خطرناک است. برخی از کودکانی که به صرع مبتلا هستند ممکن است با بالا رفتن سنشان، بیماری صرع آنها به خودی خود برطرف شود.

اقدامات درمانی در اغلب موارد می‌توانند تشنج را کنترل کنند. متخصص مغز و اعصاب عموما، درمان صرع را با تجویز دارو آغاز می‌کنند و در صورتی که داروها موثر نباشند، انجام جراحی یا درمان‌های دیگر مدنظر قرار داده می‌شود.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

پزشکان، بیماری صرع و حملات تشنجی  را با توجه به وسعت ناحیه درگیر در مغز به دو نوع تقسیم می‌کنند:

  • تشنج جزئی: تنها بخش کوچکی از مغز درگیر شده است.
  • تشنج عمومی: بخش اعظم یا تمامی قسمت‌های مغز درگیر شده‌اند.

برخی از انواع تشنج، در هیچ یک از دو تقسیم بالا جای نمی‌گیرند و به عنوان تشنج دسته‌بندی نشده شناخته می‌شوند.

علل


در نیمی از بیماران مبتلا به صرع، هیچ علت خاص و قابل تشخیصی برای بیماری وجود ندارد. در سایر بیماران ممکن است بیماری با برخی عوامل احتمالی در ارتباط باشد:

  • تاثیرات ژنتیکی: برخی از انواع صرع که با نوع تشنج یا ناحیه‌ی درگیر در مغز شناسایی می‌شوند، بین اعضای یک خانواده تکرار می‌شوند و بنابراین احتمال دارد که ارثی باشند.
  • ضربه به سر: ضربه به سر بر اثر بروز یک حادثه مانند تصادف ماشین می‌تواند موجب بروز صرع شود.
  • بیماری‌های مغزی: بیماری‌های مغزی مانند تومور مغزی ، سکته مغزی یا سکته مغزی موجب آسیب به مغزمی شوند و بنابراین می‌توانند منجر به بروز صرع در افراد بالای ۳۵ سال شوند.
  • بیماری‌های عفونی. بیماری‌های عفونی مانند مننژیت ، ایدز  و آنسفالیت مغزی موجب بروز صرع می‌شوند.
  • آسیب‌های وارد شده در دوران بارداری: کودکان قبل از به دنیا آمدن در برابر آسیب‌های مغزی بسیار مستعد هستند. عواملی مانند عفونت، تغذیه نامناسب مادر و نرسیدن اکسیژن کافی به جنین می‌تواند موجب بروز آسیب مغزی مانند فلج مغزی  یا صرع شود.
  • بیماری‌های رشدی: برخی بیماری‌های رشدی مانند اوتیسم و نوروفیبرومانوز می‌توانند موجب بروز صرع شوند.

عوامل خطر


عواملی که ریسک ابتلا به صرع را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  • سن: احتمال بروز صرع در چند سال اول کودکی و همچنین بعد از سن ۶۰ سالگی بیشتر است اما این بیماری ممکن است در هر سنی بروز کند.
  • سابقه خانوادگی: اگر شخصی دارای سابقه خانوادگی در ابتلا به صرع باشد، خطر بروز حملات تشنجی در او بیشتر است.
  • زوال عقل : ابتلا به زوال عقل موجب افزایش خزر بروز صرع در افراد مسن می‌شود.
  • تب بالا در دوران کودکی می‌تواند گاهی منجر به تشنج شود. کودکانی که بر اثر تب بالا دچار تشنج می‌شوند، مبتلا به صرع نمی‌شوند اما در صورتی که تشنج آنها طولانی باشد، ریسک ابتلای آنها به صرع بیشتر می‌شود. 

علائم


از آنجایی که صرع بر اثر فعالیت غیرعادی سلول‌های مغزی ایجاد می‌شود، تشنج می‌تواند بر هر یک از فعلیت‌های مغزی اثر گذاشته و تعادل قسمت‌های مختلف مغز با هم را به هم بزند. علائم تشنج عبارتند از:

  • گیجی موقت
  • خیره شدن
  • حرکت سریع و لرزش غیر قابل کنترل دست و پاها
  • از دست دادن هوشیاری
  • علائم روانی

علائمی که در هر بیمار بروز می‌کند به نوع تشنج بستگی دارد. در اغلب موارد، شخص مبتلا به صرع در هر نوبت به همان نوع تشنج قبلی دچار می‌شود و بنابراین حملات تشنجی مشابه هم هستند.

تشخیص


برای تشخیص وضعیت بیمار، پزشک در ابتدا علائم بیمار  و سوابق پزشکی او را بررسی می‌کند.  ممکن است پزشک برای تشخیص صرع و علت بروز تشنج‌ها، انجام تست‌هایی را تجویز کند:

  • معاینات عصبی: ممکن است پزشک رفتار بیمار، توانایی‌های حرکتی و عملکرد‌های ذهنی او را ارزیابی کند تا بتواند ابتلا به صرع و همچنین نوع صرع را تشخیص دهد.
  • آزمایش خون. ممکن است پزشک برای بررسی علائم عفونت، اختلالات ژنتیکی یا سایر بیماریهای مرتبط با صرع، انجام آزمایش خون را تجویز کند.

همچنین ممکن است پزشک انجام تشخیص اختلالات مغزی، انجام تست‌هایی را تجویز کند از جمله:

  • نوار مغزی (EEG). نوار مغزی پرکاربردترین وسیله برای تشخیص صرع است. در این تست، الکترودهایی به سر بیمار وصل می‌شود. این الکترودها، فعالیت الکتریکی مغز را ثبت می‌کنند. در صورتی که بیمار به صرع مبتلا باشد، معمولا در الگوهای عادی امواج مغزی، تغییراتی دیده می‌شود، حتی در صورتی که بیمار در حین دادن تست دچار تشنج نشده باشد. مکن است در حین گرفتن نوار مغزی، از خود بیمار فیلم گرفته شود تا پزشک وضعیت بیمار در حالت خوابیده یا بیدار را بتواند با نتایج نوار مغزی به طور همزمان ببیند و بررسی کند. گرفتن نوار مغزی در حین تشنج می‌تواند به پزشک کمک کند که نوع تشنج را تشخیص دهد تا به وجود مشکلات زمینه‌ای دیگر پی ببرد.

درمان


دارودرمانی

در اغلب بیماران مبتلا به صرع، مصرف یک نوع داروی ضد صرع می‌تواند به طور کامل از بروز تشنج جلوگیری کند. سایر بیماران می‌توانند با مصرف ترکیبی از چند دارو، شدت و میزان بروز حملات تشنج را کمتر کنند. پزشک در مورد زمان مناسب برای قطع مصرف دارو به شما اطلاع می‌دهد.

تعیین مناسب‌ترین دارو و دوز آن می‌تواند کار پیچیده‌ای باشد. پزشک در هنگام تجویز دارو به مواردی مانند شرایط بیمار، میزان حملات تشنجی، شدت تشنج، سن بیمار و سایر عوامل توجه می‌کند. لازم است پزشک از سایر داروهایی که مصرف می‌کنید اطلاع داشته باشد تا مطمئن شود که داروهای ضدصرع با داروهای فعلی شما تداخل دارویی ندارند.

تحریک عصب واگ

در روش تحریک عصب واگ، پزشکان یک دستگاه تحریک عصبی در زیر پوست سینه‌ی بیمار قرار می‌دهند که مشابه با دستگاه ضربان ساز قلب است. سیم‌های این دستگاه به عصب واگ در گردن متصل می‌شوند. این دستگاه که با باتری کار می‌کند، انرژی الکتریکی را به عصب واگ می‌فرستد . نحوه عملکرد دستگاه در بهبودی تشنج هنوز مشخص نیست اما بنا بر تجربه، این دستگاه، میزان بروز تشنج را کاهش می‌دهد.

جراحی

جراحی اغلب در مواردی انجام می‌شود که نتایج آزمایشات بیمار نشان دهنده این موضوع هستند که تشنج‌های او از بخش خاص و کوچکی از مغز او نشات می‌گیرند. البته این بخش در صورتی قابل جراحی است که مربوط به عملکردهای حیاتی بدن مانند گفتار، زبان، اعمال حرکتی ، بینایی یا شنوایی نباشد. طی این جراحی، بخشی از مغز که موجب تشنج می‌شود، برداشته می‌شود.

اگر تشنج‌های بیمار از ناحیه‌ای از مغز نشات بگیرند که با اعمال حرکتی، گفتار، بینایی یا سایر عملکردهای حیاتی در ارتباط است، بیمار در حین عمل بیدار خواهد بود و پزشک در حین عمل وضعیت بیمار را تحت نظر می‌گیرد و ممکن است از بیمار سوالاتی بپرسد. اگر تشنج بیمار ناشی از قسمتی از مغز باشد که نتوان آن را با جراحی برداشت، احتمالا نوع دیگری از جراحی انجام می‌شود که در آن، برش‌های متعددی در بافت مغز ایجاد می‌شود تا از گسترش تشنج به سایر قسمت‌های مغز جلوگیری شود.

رژیم غذایی

گرفتن رژیم غذایی با چربی زیاد و کربوهیدرات کم موجب کاهش حملات تشنج در برخی از کودکان مبتلا به صرع می‌شود. در این رژیم غذایی که به نام رپیم کتوژنیک شناخته می‌شود بدن برای تولید انرژی، به جای کربوهیدرات از چربی استفاده می‌کند. بعد از گذشت چند سال، برخی از کودکان می‌توانند این رژیم را کنار بگذارند و همچنان تشنج نداشته باشند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *