سیستم عصبی و آناتومی آن

سیستم عصبی بدن از مغز، طناب نخاعی و شبکه پیچیده‌ای از نورون‌ها تشکیل شده است. این سیستم مسئول فرستادن یا دریافت کردن اطلاعات از تمامی نقاط مختلف بدن است. سیستم عصبی بدن، عملکرد ارگان‌های داخلی را تحت کنترل دارد و نسبت به تغییرات محیطی نیز واکنش نشان می‌دهد. می‌توان سیستم عصبی را به دو بخش مجزا تقسیم کرد: سیستم  عصبی مرکزی و سیستم اعصاب محیطی.

مغز و طناب نخاعی تشکیل دهنده‌ی سیستم اعصاب مرکزی هستند. سیستم اعصاب محیطی نیز شامل عصب‌های کنترل کننده عملکردهای فیزیکی ارادی و غیر ارادی بدن است. سیستم اعصاب محیطی فیزیکی بدن، عملکرد ارگان‌های داخلی بدن و غدد را کنترل می‌کند و خودش دارای دو نو سمپاتیک و پارا سمپاتیک می‌شود. سیسم اعصاب سمپاتیک است که موجب بروز واکنش‌های سریع و غیرارادی بدن در برابر عوامل محیطی (مانند عقب کشیدن دست هنگام لمس جسم داغ) می‌شود. سیستم اعصاب پاراسمپاتیک نیز مسئول عملکرد بدن در حالات عادی است. برای دریافت مشاوره و کسب اطلاعات بیشتر درباره‌ی سیستم عصبی و یا رزرو نوبت میتوانید با ما تماس حاصل فرمایید.

سیستم اعصاب مرکزی


سیستم اعصاب مرکزی، در واقع مرکز پردازش اطلاعات در سیستم عصبی بدن است. این سیستم، اطلاعات را از سیستم اعصاب محیطی دریافت کرده و به آن اطلاعات می‌فرستد. دو بخش اصلی سیستم اعصاب مرکزی، مغز و طناب نخاعی هستند. اطلاعات حسی از طریق طناب نخاعی از تمامی نقاط بدن به سمت مغز هدایت می‌شود. هم مغز و هم طناب نخاعی، هر دو توسط سه لایه بافت همبند به نام مننژ محافظت می‌شوند. سیستم اعصاب مرکزی از حجم‌های مجزایی تشکیل شده است که به آن بطن‌های مغزی گفته می‌شود. شبکه‌ی بطن‌های به هم پیوسته در مغز تا طناب نخاعی ادامه پیدا می‌کند. این فضاها یا بطن‌های مغزی با مایع مغزی نخاعی پر شده اند. این مایع توسط غشای خاصی به نام شبکه‌ی کروئید تولید می‌شود. مایع مغزی نخاعی از مغز و طناب نخاعی در برابر ضربه‌های مغزی محافظت می‌کند. این مایع همچنین به گردش مواد مغزی در مغز کمک می‌کند.

مغز

مغز سیستم کنترل بدن است. سطح مغز به خاطر وجود برآمدگی‌ها و تورفتگی‌ها، حالتی چروکیده دارد که به این برآمدگی‌ها، شیار و شکنج گفته می‌شود. مغز دارای سه قسمت اصلی است: مغز جلویی، مغز میانی و مغز پسین.

مغز جلویی

قسمت جلویی مغز مسئول انجام بسیاری از عملکرد‌های مختلف است از جمله دریافت و پردازش اطلاعات مربوط به عصب‌های حسی، فکر کردن، ادراک و تولید زبان و کنترل حرکات بدن. قسمت جلویی مغز دارای بخش‌های مختلفی از جمله تالاموس و هیپوتالاموس است که مسئول انجام وظایفی مانند حرکات بدن، دریافت اطلاعات حسی از عصب‌ها و کنترل عملکردهای غیرارادی بدن هستند. قسمت جلویی مغز شامل بزرگترین بخش از مغز به نام مخچه می‌شود که اغلب پردازش‌های مغز در آن انجام می‌شود. غشای مغزی یک لایه نازک خاکستری رنگ است که مغز را پوشش داده است و درست در زیر مننژ قرار دارد. در زیر غشای مغزی، شامه‌ی سفید مغز قرار دارد که از آکسون یا رشته‌های سلول‌های عصبی تشکیل شده است که از سلول‌های نورونی خاکستری رنگ نشات می‌گیرند. رشته‌های عصبی در شامه‌ی سفید، مخچه را به قسمت‌های مختلف مغز و طناب نخاعی متصل می‌کنند.

مغز میانی 

مغز میانی و مغز پسین همراه با یکدیگر، ساقه‌ی مغزی را تشکیل می‌دهند. مغز میانی بخشی از ساقه‌ی مغز است که مغز پسین و مغز جلویی را به هم متصل می‌کند. این قسمت از مغز مسئول عملکرد‌های شنیداری و دیداری و برخی عملکرد‌های حرکتی بدن است.

مغزپسین

مغز پسین در ادامه‌ی طناب نخاعی استو شامل ساختارهایی مانند پیاز مغزی می‌شود. این ناحیه از مغز به حفظ تعادل و هماهنگی اعضای بدن و هدایت اطلاعات حسی کمک می‌کند. قسمت پسین مغز همچنین شامل بصل‌النخاع نیز می‌شود که مسئول کنترل عملکردهای غیرارادی بدن مانند نفس کشیدن و هضم غذا و تپش قلب است.

طناب نخاعی

طناب نخاعی یک رشته‌ی استوانه‌ای شکل از شاخه‌های عصبی است که همگی به مغز متصل می‌شوند. طناب نخاعی از کانال نخاعی در ستون فقرات عبور می‌کند و از بالای گردن تا پایین کمر امتداد دارد. عصب‌های متصل به طناب نخاعی، پیام‌های حسی را از اندام‌ها به مغز و پیام‌های حرکتی را از مغز به اندام‌ها انتقال می‌دهند. شبکه‌های عصبی صعودی، پیام‌های حسی را از بدن به مغز منتقل می‌کنند و شبکه‌های عصبی نزولی، پیام‌های حرکتی را از مغز به اندام‌ها می‌رسانند.

نورون‌ها

نورون‌ها واحد اصلی تشکیل دهنده سیستم عصبی هستند. تمامی سلول‌های سیستم عصبی از نورون‌ها تشکیل شده‌اند که شاخه‌های انگشت ماننده هستند که از بدنه سلول بیرون زده اند. پروسه‌های عصبی دارای آکسون و دندریت هستند که می‌توانند سیگنال‌های عصبی را انتقال دهند. اکسون‌ها معمولا پیام‌ها را از داخل سلول به بیرون انتقال می‌دهند. آنها پروسه‌های عصبی طولانی هستند که دارای انشعاب‌های مختلف می‌باشند تا بتوانند سیگنال‌ها را به نواحی مختلف بدن برسانند.

دندریت‌ها معمولا سیگنال‌ها را به داخل سلول می‌برند. تعداد دندریت‌ها معمولا بیشتر است، زول آنها کوتاه‌تراست و انشعاب‌های بیشتری دارند.

تقسیم بندی نورون‌ها

نورون‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند: حسی، عصبی و میان نورونی

  • نورون‌های حرکتی، پیام‌های عصبی را از سیستم اعصاب مرکزی به سمت عضلات، ارگان‌ها، و غدد هدایت می‌کنند.
  • نورون‌های حسی اطلاعات را از اندام‌ها به سمت سیستم اعصاب مرکزی هدایت می‌کنند.
  • میان نورونی‌ها، پیام‌های حسی یا حرکتی را بین نورون‌ها جا به جا می‌کنند.

سیستم اعصاب محیطی


سیستم اعصاب محیطی از رشته‌های ضخیمی از آکسون تشکیل شده است که به آنها عصب گفته می‌شود و پیام‌ها را از مغز به اندام‌ها و برعکس انتقال می‌دهد. پیام‌های حرکتی از مغز به اندام و پیام‌های حسی از اندم به مغز منتقل می‌شوند.

زیرشاخه‌های PNS

سیستم اعصاب محیطی دارای دو زیر‌شاخه اصلی است: سیستم عصبی سوماتیک و سیستم عصبی خودمختار.

سیستم عصبی سوماتیک (جسمی)

سیستم عصبی سوماتیک مسئول انجام عمل‌هایی است که به صورت آگاهانه و مختار در بدن انجام می‌شوند. برای آنکه حرکتی در بدن صورت گیرد، هم عصب‌های حسی و هم عصب‌های حرکتی درگیر می‌شوند و بنابراین این سیستم عصبی دارای هر دو نوع نورون حسی و حرکتی است.

سیستم عصبی خودمختار

سیستم عصبی خودمختار، ارگان‌های داخلی بدن را کنترل می‌کند و این ارگان‌ها به طور کلی از اختیار و اراده آگاهانه‌ی فرد خارج هستند. این سیستم عصبی خود به دو نوع سمپاتیک و غیرسمپاتیک تقسیم‌بندی می‌شود.

سیستم عصب سمپاتیک، بدن را برای شرایط فشار و استرس آماده می‌کند و سیستم عصبی پاراسمپاتیک، بدن را  به حالت روتین و روزمره خود بازمیگرداند. این دو سیستم عصبی دارای عملگر‌های مکمل هستند که با کمک یکدیگر هموستاز بدن را حفظ می‌کنند. منظور از هموستاز بدن، حفظ حالت تعادل بیولوژیکی در بدن است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *