سرطان مغز : علت،علائم،پیشگیری و درمان

سرطان مغز، رشد بیش از حد سلول‌های موجود در مغز است که باعث ایجاد توده‌هایی به نام تومور می‌شود. تومورهای مغزی سرطانی یا خطرناک، تمایل دارد که خیلی سریع رشد کند. آنها در عملکرد بدن شما اختلال ایجاد کرده و این موضوع می‌تواند زندگی شما را مورد تهدید قرار دهد. با این حال، سرطان مغز کاملاً غیر شایع است.

سرطان مغز انواع متعددی دارد و گاها ممکن است با بیماری های دیگر اشتباه گرفته شود. نشانه هایی چون تهوع، سردرد، تشنج، عدم تعادل در راه رفتن و اختلالات بینایی اغلب از علائم سرطان مغز به شمار میروند. تشخیص سرطان مغز و تجویز دارو های متعدد و یا استفاده از شیمی درمانی و پرتو درمانی به عهده‌ی متخصص مغز و اعصاب می‌باشد. پس اگر یکی یا هر چند تا از علائم بالا را داشتید سریعا به متخصص مراجعه نمایید، زیرا تشخیص سریع و به موقع سرطان مغز کلید اصلی پاسخگویی به درمان می‌باشد. برای کسب آگاهی در باره سرطان مغز، تشخیص و درمان آن و هم چنین کسب مشاوره از متخصصین مغز و اعصاب و یا رزرو نوبت می‌توانید با  متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل نمایید.

دلایل و عوامل خطر


علت دقیق سرطان مغزی ناشناخته است. با این حال، فاکتورهایی وجود دارند که می‌توانند خطر بروز تومور مغزی را افزایش دهند، مانند قرار گرفتن در معرض دوزهای بالای تابش یونیزه و سابقه‌ی خانوادگی ابتلا به سرطان مغزی.

وجود سرطان در قسمت دیگری از بدن شما نیز یک عامل خطر دیگر می‌باشد. سرطان‌هایی که به صورت شایع به مغز منتشر شده یا متاستاز می‌شوند شامل موارد زیر می‌باشند:

  • سرطان ریه
  • سرطان پستان
  • سرطان کلیه
  • سرطان مثانه
  • ملانوم، که نوعی از سرطان پوست می‌باشد.

دیگر فاکتورهایی که ممکن است با ایجاد سرطان مغزی مرتبط باشند شامل موارد زیر می‌باشند:

  • بالا رفتن سن
  • سیگار کشیدن طولانی مدت
  • قرار گرفتن در معرض آفت کش‌ها، علف کش‌ها و کود
  • کار کردن با چیزهایی که ممکن است باعث سرطان شوند مانند سرب، پلاستیک، لاستیک، نفت، و برخی از پارچه‌ها
  • داشتن عفونت ویروسی اپشتین بار یا مونونوکلئویس

علائم


علائم سرطان مغزی به اندازه و مکان قرارگیری تومور بستگی دارد.

علائم شایع سرطان مغزی شامل موارد زیر می‌باشند:

  • سردردهایی که معمولاً در صبح بدتر می‌شوند.
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • فقدان هماهنگی
  • فقدان تعادل
  • دشواری در راه رفتن
  • از دست دادن حافظه
  • دشواری در فکر کردن
  • اختلالات تکلم 
  • مشکلات بینایی
  • تغییرات شخصیت
  • تحرکات غیر عادی چشم
  • تکان خوردن عضلات
  • شل شدن عضلات
  • غش کردن یا سنکوپ غیر قابل توضیح
  • خواب آلودگی
  • خواب رفتن یا گز گز دست و پا
  • تشنج

بسیاری از علائم سرطان مغزی ممکن است به دلیل دیگر بیماری‌های با خطر کمتر ایجاد شوند. اگر این علائم را در خود مشاهده می‌کنید، هیچ نیازی به نگرانی شدید نیست، اما بهتر است با پزشک خود ملاقات کرده و علائم را مورد بررسی قرار دهید.

انواع


سرطان‌ها بر اساس نقطه‌ای از بدن که از آن شروع می‌شوند، نامگذاری می‌گردند. سرطان مغزی از مغز شما آغاز می‌شود. گاهی اوقات به این بیماری، سرطان مقدماتی مغزی نیز گفته می‌شود. همچنین ممکن است مبتلا به سرطانی باشید که در جای دیگری از بدن شما آغاز شده و به سمت مغز شما منتشر می‌شود. این نوع به نام سرطان متاستاتیک مغزی شناخته می‌شود. تومورهای سرطانی در مغز، معمولاً متاستاتیک بوده و به دلیل سرطان مقدماتی مغزی نمی‌باشند.

تومورهای مغزی نیز انواع و درجاتی دارند. نوع تومور بر اساس مکانی که در مغز شما گرفته است، بوده و درجه‌ی آن نشان دهنده‌ی میزان سریع بودن رشدش می‌باشد. درجه‌های سرطان مغز در محدوده‌ی ۱ تا ۴ قرار دارند. گرید ۴ دارای سریع‌ترین رشد است.

بیش از ۱۲۰نوع تومور مغزی وجود دارد. با این حال، هیچ استانداردی برای نامگذاری آنها با توجه به نوع وجود نداشته و زیر نوع‌های زیادی نیز وجود دارند. پزشکان مختلف ممکن است از نام‌های متفاوتی برای یک تومور یکسان استفاده کنند.

تشخیص


اگر دارای علائم سرطان مغزی باشید، پزشک شما یکی از روش‌های زیر را برای تشخیص بیماری در شما به کار می‌گیرد:

  • یک آزمایش عصبی برای تعیین اینکه آیا تومور بر روی مغز شما تأثیر گذاشته است یا خیر.
  • آزمایشات تصویربرداری، مانند سی تی اسکن، ام آر آی و توموگرافی انتشار پوزیترون (PET) برای مکان‌یابی تومور.
  • پونکسیون کمری، که روشی است که تحت آن نمونه‌ی کوچکی از مایع اطراف مغز و نخاع، برای یافتن سلول‌های سرطانی برداشته می‌شود.
  • نمونه‌برداری از مغز، که یک عمل جراحی است که تحت آن مقداری کمی از تومور، برای آزمایش بدخیمی آن، برداشته می‌شود.

درمان


درمان‌های متعددی برای سرطان مغز وجود دارد. درمان موجود برای سرطان مقدماتی مغز با درمان برای تومورهای متاستاتیک مغزی متفاوت خواهد بود. درمان برای سرطان متاستاتیک بیشتر بر روی محل اصلی سرطان متمرکز است.

بر اساس نوع، اندازه و مکان تومور مغزی خود ممکن است یک نوع درمان یا انواع درمان‌ها را دریافت کنید. سن و سلامت کلی شما نیز فاکتورهای تأثیرگذاری هستند. درمان‌های موجود برای سرطان مغز شامل موارد زیر می‌باشند:

جراحی

جراحی، رایج‌ترین شکل درمان برای سرطان مغز می‌باشد. گاهی اوقات، تنها قسمتی از تومور، بر اساس مکان آن، برداشته می‌شود. در برخی از موارد تومور در قسمت حساس یا غیر قابل دسترسی از مغز قرار گرفته و جراحی برای برداشتن آن نمی‌تواند انجام شود. این تومورها، به نام تومورهای غیر قابل جراحی شناخته می‌شوند.

شیمی درمانی و پرتودرمانی

ممکن است در فرایند درمان داروهای شیمی درمانی را دریافت کنید تا سلول‌های سرطانی در مغز شما نابود شده و تومور کوچک شود. این داروها ممکن است به صورت خوراکی یا داخل وریدی داده شوند. پرتو درمانی ممکن است برای نابود کردن بافت تومور یا سلول‌های سرطانی، که نمی‌توانند با عمل جراحی برداشته شوند، پیشنهاد شود. این عمل به وسیله‌ی امواج با انرژی بالا مانند اشعه‌ی ایکس انجام می‌شود. گاهی اوقات نیاز است که شیمی درمانی و پرتودرمانی را در یک زمان متحمل شوید. همچنین ممکن است شیمی درمانی بعد از پرتودرمانی استفاده شود.

داروهای زیستی

پزشک ممکن است داروهای زیستی را برای تقویت، اداره کردن و بازیابی دفاع طبیعی بدن شما در مقابل تومور تجویز کند. برای مثال، داروی بواسیزامب برای متوقف کردن رشد رگ‌های خونی که تومورها را تغذیه می‌کنند، عمل می‌کند.

داروهای دیگر

پزشک شما ممکن است داروهایی را برای درمان علائم و عوارض جانبی ایجاد شده توسط تومور مغزی شما و درمان‌های انجام شده برای سرطان مغزی، تجویز نماید.

آزمایشات بالینی

در موارد پیشرفته‌ی سرطان مغزی که به درمان پاسخ نمی‌دهند، آزمایشات و داروهای بالینی ممکن است استفاده شوند. اینها درمان‌هایی هستند که هنوز در مرحله‌ی تست و آزمایش قرار دارند.

توان‌بخشی

در صورتی که سرطان شما باعث ایجاد آسیب در مغز شده و توانایی شما در صحبت کردن، راه رفتن یا انجام دیگر فعالیت‌های معمول را تحت تأثیر قرار داده است، ممکن است به گذراندن دوره‌ی توان‌بخشی نیاز پیدا کنید. توان‌بخشی شامل درمان فیزیکی، درمان شغلی و دیگر درمان‌هایی است که به شما کمک می‌کنند که فعالیت‌های خود را مجدداً یاد بگیرید.

درمان‌های جایگزین

مطالعات تحقیقاتی زیادی بر روی استفاده از درمان‌های جایگزین برای سرطان مغز انجام نشده است. با این حال، پزشک شما ممکن است ترکیب کردن درمان‌های جایگزین یا ترکیب کردن تغییرات سبک زندگی با درمان‌های سنتی را به شما توصیه کند. برای مثال، آنها ممکن است یک رژیم سالم، ویتامین و مواد معدنی مکمل را برای جایگزینی مواد مغذی از دست رفته در طول درمان سرطان شما، تجویز کنند. همچنین ممکن است طب سوزنی و گیاهان خاصی به شما پیشنهاد شود. پیش از استفاده از گیاهان دارویی باید با پزشک خود صحبت کنید چرا که ممکن است این گیاهان با برخی از داروهای شما تداخل داشته باشند.

پیشگیری

هیچ راهی برای جلوگیری از سرطان مغزی وجود ندارد، اما می‌توانید خطر ابتلای خود را با رعایت موارد زیر کاهش دهید:

تغییر عادت‌های خوردن و رفتارهای غذایی خود

شواهدی وجود دارند که نشان می‌دهند که عادات تغذیه‌ای در طول رشد جنینی، دوران کودکی و بزرگسالی، می‌توانند کاهش خطر سرطان مغز در شما را کاهش دهند. خوردن مقدار زیاد میوه‌ها و سبزیجات و کاهش مصرف کلسترول می‌تواند از بروز سرطان مغزی جلوگیری کنند.

  • تداوم در خوردن غذاهایی شامل میوه‌ها و سبزیجات مختلف می‌تواند خطر ابتلای شما به سرطان مغزی را در حد پایین نگه دارد.
  • کاهش مصرف کلسترول و محدود کردن خوردن غذاهای چرب، می‌تواند خطر سرطان مغزی در شما را مینیموم کند.

ورزش منظم

تصمیم بگیرید که بیشتر روزهای هفته را ورزش کنید. انجام ورزش‌های قلبی عروقی می‌تواند به شما کمک کند که سالم بمانید و ریسک ابتلا به سرطان مغزی را مینیموم کنید.

  • تلاش کنید که در روز ۱۰۰۰۰ قدم راه بروید. این میزان به معنی راه رفتن تقریباً پنج مایل (یا هشت کیلومتر) در هر روز است. استفاده از گام شمار به شما اطمینان می‌دهد که تعداد قدم‌های کافی را در هر روز برداشته اید.
  • می‌تواند هر نوع تمرین قلبی عروقی را برای حفظ سلامتی خود انجام دهید. در کنار پیاده‌روی، دویدن، شنا کردن، قایقرانی و دوچرخه‌سواری را مدنظر داشته باشید.

محدود کردن قرار گرفتن در معرض پرتوها

انواع مختلف تابش، می‌توانند ریسک ابتلای شما به سرطان مغزی را افزایش دهند. محدود کردن قرارگیری در معرض این تابش‌ها می‌تواند به پیشگیری از این بیماری کمک کند.

  • تابش یونیزه، که در برخی از پرتودرمانی‌ها برای سرطان و بمب‌های اتمی وجود دارد، ریسک سرطان مغزی را افزایش می‌دهد. در صورتی که تحت درمان نوع دیگری از سرطان هستید، احتمالاً نمی‌توانید برخورد خود با این پرتوها را محدود کنید. احتمال برخورد با این پرتوها از طریق بمب اتمی یا انفجار هسته‌ای پایین است.
  • پرتوهای فرابنفش، که از خورشید ساطع می‌شوند، می‌توانند ریسک سرطان مغزی در شما را کاهش دهند. استفاده از کرم ضد آفتاب، پوشاندن سر و کاهش برخورد با اشعه‌ی خورشید می‌تواند این خطر را کاهش دهد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *