سردرد تنشی (عصبی، نقطه ای، ضربان دار)؛ علت، علائم و درمان

سردرد تنشی شایع‌ترین نوع سردرد است و در واقع همان نوع سردردی است که ما به عنوان سردرد معمولی و روزمره میشناسیم. سردرد تنشی از نوع عمومی یا اولیه هستند، بدین معنا که بر اثر هیچ بیماری زمینه‌ای خاصی ایجاد نمی‌شوند. سردرد‌های خوشه‌ای و میگرن نیز از نوع سردردهای اولیه هستند. این سردردهای به صورت دردی مداوم در دو طرف سر احساس می‌شوند. همچنین ممکن است احساس کنید که عضلات گردن شما منقبض شده‌اند و پشت چشم‌های شما فشار وجود دارد. اگر شما کمتر از ۱۵ روز در ماه سردرد دارید، سردرد شما از نوع دوره‌ای است و در صورتی که میزان بروز سردردها بیش از ۱۵ روز در ماه است، سردرد شما از نوع مزمن است. سردرد تنشی بیماری خطرناکی نیست و در اغلب موارد آن قدر شدید نیست که در روند کارهای روزمره شما اختلال ایجاد کند. اگر فقط گه گاهی دچار این سردردها می‌شوید، نیازی به مراجعه به پزشک نیست. اما در صورتی که چندین بار در هفته دچار سردرد می‌شوید یا در صورتی که سردرد شما شدید است، به پزشک مراجعه کنید.

سردردهای تنشی معمولا بین ۳۰ دقیقه تا چند ساعت طول می‌کشند. بهتر است زمانی که سردرهای شما آغاز می‌شوند، در همان مراحل ابتدایی و زمانی که علائم شما هنوز خفیف هستند، برای درمان اقدام کنید. هدف از برنامه‌ی درمانی این است که تعداد دفعات بروز سردرد و همچنین شدت درد کاهش پیدا کند. البته واضح و روشن است که از میان بردن عامل اصلی و زمینه‌ای بروز سردرد، بهترین درمان ممکن است. برای هر یک از بیماران، روش درمانی متفاوتی موثر است، بنابراین اگر یک روش درمانی برای شما موثر نیست، به سراغ روش‌های دیگر بروید. کلیدی‌ترین نکته در درمان موفق این است که بفهمید کدام روش درمانی برای شما موثر است. معمولا اولین درمانی که در ابتدا توسط متخصص مغز و اعصاب تجویز می‌شود، مصرف قرص‌های مسکن است. افرادی که به سردردهای مزمن دچار هستند می‌توانند بیشتر از این داروها استفاده کنند تا از بروز سردرد جلوگیری کنند. معمولا برخور‌د با مسائل روحی و روانی که موجب بروز سردرد شده‌اند، سخت‌ترین بخش از درمان هستند. ممکن است یادگیری تکنیک‌های ریلکسیشن و اجتناب از موقعیت‌های پرتنش و استرس‌زا در این زمین به شما کمک کند. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

علل سردرد ضربان‌دار


سردرد‌های تنشی، علت مشخص و منحصربه‌فردی ندارند. در اغلب موارد، بروز استرس (با هر علتی مانند کار، خانواده، دوستان و روابط) موجب تحریک سردرد می‌شود. سردرد‌های دوره‌ای معمولا بر اثر یک موقعیت بسیار استرس‌زا و یا به طور کلی قرار داشتن در شرایط پر تنش، ایجاد می‌شوند. داشتن استرس‌های مداوم و روزانه موجب سردرد مزمن می‌شود. این نوع از سردرد نقطه‌ای، ارثی نیست. برخی از افراد به خاطر گرفتگی و انقباض عضلات پشت گردن دچار سردرد می‌شوند. گرفتگی عضلات می‌تواند ناشی از عوامل زیر باشد:

  •  نداشتن خواب کافی
  •  قرارگیری بدن در حالت نامناسب
  •  فشارهای احساس و روانی مانند افسردگی
  •  اضطراب
  •  خستگی مفرط
  •  گرسنگی
  •  کمبود آهن در بدن
  •  کم‌آبی بدن
  •  کمبود تحرک فیزیکی
  •  نور آفتاب، روشنایی زیاد
  •  سر و صداهای بلند و گوش‌خراش
  •  برخی بوها

در برخی دیگر از افراد، عضلات گردن نیز دچار گرفتگی نمی‌شود و سردرد ضربان‌دار آن‌ها علت مشخص ندارد.

عوامل خطر


اغلب افراد در دوره‌ای از زندگی خود دچار سردرد عصبی و تنشی شده‌اند. این سردردها ممکن است در هر سنی ایجاد شوند اما بیشتر در بین نوجوان‌ها و افراد بزرگسال شایع هستند. زنان بیشتر از مردان به این سردرد‌ها مبتلا می‌شوند.

علائم سردرد تنشی


برخی از شایع‌ترین علائم عبارتند از:

  •  درد خفیف تا متوسط در قسمت جلو، بالا یا کناره‌های سر
  •  سردردهایی که در پایان روز آغاز می‌شوند.
  •  اختلالات خواب
  •  احیای خستگی زیاد
  •  حساسیت و بدخلقی
  •  مشکل در تمرکز
  •  حساسیت شدید به نور و صدا
  •  درد عضلانی

برخلاف سردردهای میگرنی، بیمار هیچ علائم عصبی دیگری مانند ضعف عضلانی و تاری دید ندارد. این علائم معمولا موجب حساسیت شدید بیمار به نور و صدا، دل‌درد، حالت تهوع و استفراغ نمی‌شوند.

چه زمان باید به پزشک مراجعه کرد؟


بیمار باید در صورت بروز شرایط زیر سریعاً به پزشک مراجعه کند:

  •  شروع ناگهانی سردرد با حالتی که قبلا بیمار هرگز تجربه نکرده است.
  •  همراهی سردرد با گرفتگی عضلات گردن، حالت تهوع، تب، استفراغ و گیجی
  •  بروز سردرد به دنبال یک حادثه یا تصادف، خصوصا اگر به سر بیمار ضربه وارد شده باشد.
  •  همراهی سردرد با ضعف عضلانی، بی‌حسی دست و پاها و اختلال تکلم یا گیجی

این علائم نشان می‌دهند که ممکن است مشکل بسیار جدی‌تری وجود داشته باشد که به ارزیابی‌های بیشتر و احتمالا درمان‌های اورژانسی نیاز دارد.

تشخیص


در موارد بسیار شدید و وخیم، ممکن است پزشک به دنبال علل دیگر بروز سردرد مانند تومور مغزی باشد. تست‌هایی که برای بررسی ابتلا به سایر مشکلات انجام می‌شوند شامل سی تی اسکن و اسکن ام آر آی می‌شود. در سی تی اسکن از اشعه ایکس برای دیدن ارگان‌های داخلی بدن استفاده می‌شود و اسکن ام آر آی نیز می‌توان بافت‌های نرم داخلی بدن را دید.

درمان سردرد نقطه‌ای و تنشی


بیمار می‌تواند از داروهای مسکن غیر تجویزی مانند آسپرین یا ایبوبروفن استفاده کند تا سردرد عصبی خود را تسکین دهد. اما توجه داشته باشید که باید تنها در موارد خاص از این دارو‌ها استفاده کرد. استفاده بیش‌ازحد از این دارو‌ها، خود می‌تواند موجب بروز سردرد‌های ناشی از مصرف زیاد دارو شود. این سردردها زمانی ایجاد می‌شوند که شخص تا حدی به دارو وابسته می‌شود که با از بین رفتن اثر دارو دچار سردرد می‌شود. داروهای غیرتجویزی گاها برای تسکین سردرد کفایت نمی‌کنند. در این موارد ممکن است پزشک داروهایی را برای بیمار تجویز کد، از جمله:

  •  ایندومتاسین
  •  کترولاک
  •  ناپروکسن
  •  داروهای مخدر
  •  استامینوفن با دوز بالا

اگر داروهای مسکن موثر نباشند، پزشک ممکن است داروهای شل کننده عضلات را تجویز کند تا به رفع انقباض عضلانی کمک کند. در صورتی که علت سردرد، افسردگی باشد، ممکن است داروهای ضدافسردگی مانند مهار کننده‌های انتخابی سرتونین (SSRI) تجویز شوند. این داروها سطح سرتونین مغز را کنترل می‌کنند و بدین ترتیب به فرد کمک می‌کنند با استرس‌های خود کنار بیاید.  ممکن است پزشک انجام درمان‌های دیگر را نیز تجویز کند، مانند:

  •  دوره‌ها و کلاس‌های مخصوص آموزشی برای یادگیری چگونگی کنترل استرس
  •  بیوفیدبک که یک روش ریلکسیشن برای کنترل درد و استرس است.
  •  رفتار درمانی شناختی که یکی از روش‌های روان درمانی است و به بیمار کمک می‌کند منشا استرس و اضطراب خود را پیدا کرده و با آن مقابله کند.
  •  طب سوزنی که یک روش درمانی مکمل است که به کاهش استرس کمک می‌کند. در این روش از وزن‌های باریکی استفاده می‌شود که در نقاط خاصی از بدن فرو برده می‌شوند.

درمان خانگی


برخی از راه‌های تسکین سردرد در خانه عبارتند از:

  •  قرار دادن کمپرس سرد روی سر بیمار به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه برای چندین بار در روز
  •  گرفتن دوش آب گرم برای رفع تنش عضلانی
  •  توجه به حالت قرارگیری بدن و سر و گردن و اصلاح آن
  •  بلند شدن از پشت میز کامپیوتر به طور منظم و اجتناب از نشستن طولانی و خیره شدن به مانیتور

البته این تکنیک‌ها ممکن است نتوانند در همه موارد از بروز مجدد سردرد جلوگیری کنند.

پیشگیری


اگر بیمار به دفعات مکرر دچار سردرد می‌شود، می‌تواند زمان‌ها و شرایطی که در آن دچار سردرد می‌شود و خصوصیات هر دوره عود سردرد خود را در جایی یادداشت کرده و ثبت کند. این اطلاعات نشان می‌دهند که چه عاملی موجب تحریک سردرد می‌شود و ممکن است لازم باشد شخص در رژیم غذایی یا برخی عادات زندگی خود تغییراتی ایجاد کند تا از بروز مجدد سردرد جلوگیری کند. انجام دادن نظم ورزش و استفاده از تکنیک‌های ریلکسیشن در کاهش استرس و تنش که عامل اصلی سردرد است، بسیار موثر است. توجه کنید که بدن شما همیشه در حالت صحیحی قرار داشته باشد. همیشه به اندازه کافی استراحت کنید و به مقدار زیادی آب و مایعات بنوشید. در برخی از موارد، داروهای ضدافسردگی مانند امیتریپتیلین برای شما تجویز می‌شوند تا از بروز مجدد سردرد تنشی جلوگیری شود. البته شواهد کمی در مورد اثرگذاری این داروها وجود دارد. این دارو سردرد را به طور آنی برطرف نمی‌کند اما در صورتی که تا چند ماه، هر روز دارو را مصرف کنید، میزان بروز سردرد‌ها کاهش پیدا می‌کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *