درد عصب سیاتیک پا و کمر؛ علت، علائم و درمان

سیاتیک نشانه‌ای از مشکل عصب سیاتیک، بزرگ‌ترین عصب در بدن است. عصب سیاتیک عضلات پشت زانو و ساق پا را کنترل می‌کند و در پشت ران و پا کف پا احساس ایجاد می‌کند. فرد مبتلابه سیاتیک دچار درد، ضعف، بی‌حسی یا سوزش می‌شود که از کمر شروع و به ساق پا، پا و حتی انگشتان پا گسترش می‌یابد و معمولاً تنها در یک‌طرف بدن ایجاد می‌شود. گاهی اوقات سیاتیک خودبه‌خود بهبود می‌یابد. درمان، در صورت نیاز، بستگی به علت مشکل دارد. سیاتیک اگر پس از حادثه یا ضربه اتفاق بیفتد یا اگر در کنار سایر نشانه‌های اختلالاتی مانند تب و یا از دست دادن اشتها ایجاد شود با ارزیابی پزشک قابل‌تشخیص می‌شود.

اگر علائم دیابت دارید باید به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. درد مزمن (مداوم و پایدار) عارضه‌ای از سیاتیک درمان‌نشده است. درد مزمن معمولاً با گذشت زمان و استراحت از بین می‌رود. اکثر افراد مبتلا به سیاتیک بدون جراحی درمان می‌شوند. حدود نیمی از افراد آسیب‌دیده از یک ناحیه در عرض شش هفته بهبود می‌یابند. هدف درمان کاهش درد و افزایش تحرک است. درمان اغلب شامل استراحت محدود (روی تشک سفت یا زمین)، درمان فیزیوتراپی و مصرف دارو برای درمان درد و التهاب است. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب  تماس بگیرید.

علل


سیاتیک ممکن است نشانه‌ای از ” پینچ عصبی” باشد که بر روی یک یا چند عصب پایین‌تر نخاعی تأثیر می‌گذارد. پینچ عصبی می‌تواند در داخل و یا خارج کانال نخاعی که به پا وارد می‌شود اتفاق بیفتد.  مشکلاتی که باعث ایجاد سیاتیک می‌شوند عبارتند از :

  • دیسک کمر که باعث ایجاد فشار روی ریشه عصب می‌شود و این اختلال شایع‌ترین علت سیاتیک است.
  • سندروم پیریفورمیس – این اختلال زمانی پیشرفت می‌کند که عضله پیریفورمیس ، عضله‌ای کوچک که در عمق باسن قرار دارد، دچار انقباض و اسپاسم می‌شود که می‌تواند فشار عصب سیاتیک را تحریک کند.
  • تنگی نخاعی – این وضعیت از تنگ شدن کانال نخاعی با فشار ناشی از اعصاب حاصل می‌شود.
  • لیز خوردگی مهره (اسپوندیلولیستزیس) – این اختلال به این معنی است که یک‌مهره در پایین ستون فقرات از جای خود خارج‌شده است.

علائم ساتیک


برای برخی افراد درد سیاتیک می‌تواند شدید و ناتوان‌کننده باشد. برای سایرین علائم سیاتیک نادر و آزاردهنده است اما ممکن است با گذشت زمان شدیدتر شود.
بعضی از ترکیبی از علائم زیر شایع‌تر است:

  • درد دائمی فقط در یک‌طرف باسن یا ساق پا است اما به‌ندرت در هر دو طرف ایجاد می‌شود.
  • درد در کمر و ناحیه باسن شروع می‌شود و در امتداد مسیر عصب سیاتیک به پایین پشت ران و پا انتقال می‌یابد.
  • دردی که هنگام دراز کشیدن یا راه رفتن بهتر می‌شود اما هنگام ایستادن یا نشستن شدت می‌یابد.
  • درد معمولاً شدید و همراه با سوزش است.
  • احساس سوزن سوزن شدن، بی‌حسی یا ضعف در ساق پا در برخی موارد.
  • ضعف یا بی‌حسی هنگام حرکت پا
  • درد شدید یا تیر کشیدگی در پا که باعث می‌شود ایستادن و راه رفتن سخت باشد.
  • درد و علائم دیگر در انگشتان پا بسته به‌جایی که عصب سیاتیک آسیب‌دیده است.
  • کمردرد که درصورتی‌که ایجاد شود، به‌شدت درد پا نیست.

علائم ممکن است در حرکات ناگهانی مانند عطسه یا سرفه یا هنگام تغییر موقعیت، مانند حرکت از موقعیت نشسته به ایستادن تشدید شود.

تشخیص سیاتیک کمر و پا


بررسی سابقه کامل پزشکی ازجمله بررسی علائم بیمار و معاینه فیزیکی به پزشک کمک می‌کند تا علت آن را تعیین کند. به‌عنوان مثال پزشک ممکن است آزمایش بالا بردن مستقیم پا را انجام دهد که در آن بیمار به پشت می‌خوابد و پاهای خود را صاف می‌کند. پزشک به‌آرامی هر پا را بالا می‌برد و ارتفاعی که درد بیمار شروع می‌شود را بررسی می‌کند.  این تست می‌تواند به تشخیص اعصاب آسیب‌دیده و تعیین آسیب دیسک کمک کند. سایر آزمایش‌های تشخیصی نیز برای یافتن سایر علل درد ممکن است لازم شود که بستگی به تشخیص پزشک دارد. چنین آزمایش‌هایی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • اشعه ایکس برای بررسی شکستگی در ستون فقرات
  • ام آر آی یا سی‌تی‌اسکن برای بررسی تصاویر ساختار کمر
  • بررسی سرعت هدایت عصب یا الکترومیوگرافی برای بررسی چگونگی عبور امواج الکتریکی از طریق عصب سیاتیک
  • میلوگرام با استفاده از رنگ تزریق‌شده بین مهره‌ها برای تعیین اینکه آیا مهره یا دیسک موجب درد می‌شود یا خیر

بااین‌حال اکثر بیماران مبتلا به سیاتیک می‌توانند بدون نیاز به آزمایش‌های تشخیصی دیگر درمان شوند.

درمان سیاتیک


مصرف دارو

داروهای مسکن و داروهای ضدالتهابی کمک می‌کنند تا درد و سفتی کاهش یابند و باعث افزایش تحرک و تمرین می‌شوند. بسیاری از داروهای بدون نسخه رایج مانند داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) وجود دارند که شامل آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن  می‌شوند.

آرام‌بخش‌های عضلانی، مانند سیکلوبنزاپرین  نیز ممکن است تجویز شود تا بیمار از ناراحتی ناشی از اسپاسم عضلانی رهایی یابد. بااین‌حال این داروها ممکن است در افراد مسن سردرگمی ایجاد کند. بسته به‌شدت درد، داروهای مسکن در دوره اولیه درمان توسط پزشک تجویز می‌شود.

فیزیوتراپی

هدف از فیزیوتراپی یافتن حرکات ورزشی است که با کاهش فشار بر عصب باعث کاهش درد ناشی از اسکیزوفرنی می‌شود. برنامه تمرینی اغلب شامل تمرینات کششی برای بهبود انعطاف‌پذیری عضلات و تمرین هوازی مانند راه رفتن است. درمانگر همچنین ممکن است تمرینات را برای تقویت عضلات شکم و پاهای بیمار توصیه کند.

تزریقات نخاعی

تزریق داروی ضدالتهابی کورتیزون به پشت کمر ممکن است به کاهش تورم و التهاب ریشه‌های عصبی کمک کند و باعث افزایش تحرک شود.

جراحی

جراحی زمانی انجام می‌شود که بیمار به درمان محتاطانه پاسخ نمی‌دهد، علائم پیشرفت کنند و درد شدید باشد.  گزینه‌های جراحی عبارتند از:

  • میکرو دیسککتومی روش جراحی برای برداشتن قسمت‌هایی از دیسک کمر است.
  • لامینکتومی استخوان دارای منحنی که اطراف نخاع را پوشش می‌دهد و بافتی که باعث فشار بر عصب سیاتیک است برداشته می‌شود.

درمان‌های دیگر

بسیاری از مردم بر این باورند که یوگا یا طب سوزنی می‌تواند سیاتیک را بهبود بخشد. ماساژ ممکن است به اسپاسم عضلانی که اغلب همراه با سیاتیک رخ می‌دهد کمک کند. بیوفیدبک نیز گزینه‌ای برای کمک به درمان درد و از بین بردن استرس است که می‌تواند توانایی بیمار برای مقابله با درد را تحت تأثیر قرار دهد. این‌ها به‌عنوان درمان‌های جایگزین اشاره‌شده است.

پیشگیری از سیاتیک


برخی از عوامل سیاتیک مانند بیماری دیسک دژنراتیو، فشار بر کمر به دلیل بارداری و سقوط اتفاقی قابل‌پیشگیری نیستند. اگرچه جلوگیری از همه عوامل سياتيك ممکن نیست اما فرد می‌تواند اقداماتي براي محافظت از خود و كاهش خطر انجام دهد.

  • روش‌های مناسب بلند کردن اجسام را یاد بگیرید. پشت را صاف نگه‌دارید و با نگه‌داشتن جسم نزدیک به قفسه سینه خود بااحتیاط جسم را بلند کنید. از این روش برای بلند کردن همه اجسام و بدون توجه به وزن آن‌ها استفاده کنید.
  • اجتناب از سیگار کشیدن و ترک سیگار زیرا باعث دیسک کمر و پا می‌شود.
  • ورزش منظم برای تقویت عضلات پشت و شکم که برای حمایت از ستون فقرات لازم است.
  • هنگام نشستن، ایستادن و خوابیدن بدن را در وضعیت مناسب قرار دهید. وضعیت مناسب قرارگیری بدن کمک می‌کند تا فشار بر روی کمر کاهش یابد.
  • از نشستن برای مدت طولانی اجتناب کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *