تکان خوردن مغز (کانکاشن) و عوارض تکان مغزی قابل درمان است؟

تکان مغزی نوعی آسیب تروماتیک مغز است که در اثر وارد شدن ضربه به سر یا بدن، افتادن از جایی، یا دیگر آسیب‌هایی که باعث تکان خوردن مغز در درون جمجمه می‌شوند، اتفاق می‌افتد. هر چند گاهی زخم‌ها یا بریدگی‌هایی نیز در سر یا صورت دیده می‌شود اما گاهی ممکن است هیچ علامتی از آسیب مغزی وجود نداشته باشد.

تکان مغزی همیشه با از دست دادن هوشیاری همراه نیست. برخی از افراد علائم آشکار تکان مغزی، مانند فراموشی اتفاقات قبل از حادثه، را دارند. اما در برخی دیگر علائم تکان مغزی آشکار نیست. بهتر است بدانید که بعد از تکان مغزی، حساسیت مغز نسبت به هر آسیبی بیشتر می‌شود. بنابراین، فرد باید در دوره بهبودی از انجام هرگونه فعالیتی که به مغز آسیب می‌رساند اجتناب کند.

در موارد نادر، تکان مغزی باعث ایجاد مشکلات شدید‌تری می‌شود. تکان مغزی مکرر یا شدید باعث ایجاد مشکلات بلند مدت در حرکت، یادگیری، یا صحبت کردن فرد می‌شود. از آنجا که احتمال ایجاد مشکلات جدی کم است، توصیه می‌شود اگر در خود یا آشنایانتان عوارض تکان مغزی را مشاهده کردید، به یک متخصص اعصاب مراجعه کنید. در بسیاری از افراد، مشکلات ناشی از تکان مغزی با استراحت برطرف می‌شود. برخی از افراد پس از چند ساعت بهبود می‌یابند. در برخی دیگر ممکن است بهبودی چند هفته طول بکشد.

جهت دریافت نوبت مشاوره در مورد تکان‌های مغزی و رفع عوارض آن و یا رزرو وقت می‌توانید با شماره‌های متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

علل


مغز یک عضو نرم است که توسط مایع مغزی نخاعی احاطه شده و توسط جمجمه‌ محافظت می‌شود. معمولا، مایع اطراف مغز مانند یک بالش نرم است که از تماس مغز با جمجمه جلوگیری می‌کند. اما اگر ضربه‌ی شدیدی به مغز یا بدن وارد شود، مغز به جمجمه برخورد کرده و آسیب می‌بیند.

تکان مغزی علل بسیاری دارد. برخی از علل رایج تکان مغزی شامل دعوا، افتادن، آسیب‌های وارد شده در زمین‌های بازی، تصادفات ماشینی یا دوچرخه‌ای می‌باشد. همچنین در هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی همچون فوتبال، بوکس، هاکی، فوتبال آمریکایی، اسکی یا اسکی روی برف نیز ممکن است فرد دچار تکان مغزی شود.

علائم


تشخیص تکان مغزی همیشه کار آسانی نیست. حتما نباید بیمار هوشیاری خود را از دست بدهد تا پزشک تشخیص تکان مغزی بدهد. علائم تکان مغزی از خفیف تا شدید متغیر بوده و ممکن است چند ساعت، روزها، هفته‌ها یا حتی ماه‌ها طول بکشد. اگر شخصی متوجه وجود علائم تکان مغزی شد، باید به پزشک مراجعه کند. علائم تکان مغزی به چهار دسته اصلی تقسیم می شوند:   

تفکر و یادآوری

  • عدم تفکر صحیح
  • احساس کندی در انجام فعالیت‌ها
  • عوم توانایی تمرکز
  • عدم توانایی در یادآوری مطالب جدید

جسمی

احساسی و خلق و خوی

  • به راحتی ناراحت یا خشمگین شدن
  • احساس غم
  • احساس عصبی بودن یا اضطراب
  • احساساتی شدن

خواب

علائم تکان مغزی در کودکان

علائم تکان مغزی در کودکان کم سن‌تر نیز مانند کودکان بزرگ‌تر و جوانان است اما گاهی تشخیص تکان مغزی در کودکان کم سن مشکل می‌باشد. علائم تکان مغزی در کودکان کم سن عبارتند از:

  • گریه بیش از حد معمول.
  • سردردهایی که تسکین نمی‌یابد.
  • تغییر نحوه‌ی بازی یا فعالیت کودک.
  • تغییر نحوه‌ی شیر خوردن، غذا خوردن یا خوابیدن کودک.
  • به راحتی ناراحت شدن یا بد اخلاقی بیشتر از قبل.
  • احساس غمگین بودن.
  • عدم علاقه به فعالیت های معمول و اسباب‌بازی‌های مورد علاقه.
  • از دست دادن مهارت‌های جدید، مانند رفتن به سرویس بهداشتی.
  • عدم تعادل و مشکل در راه رفتن.
  • از دست دادن قدرت تمرکز.

تشخیص


هر شخصی که مشکوک به تکان مغزی باشد، باید به پزشک مراجعه کند. اگر پزشک وجود تکان مغزی را تائید کرد، سولاتی در مورد آسیب وارد شده به سر می‌پرسد. ممکن است پزشک سوالاتی از بیمار بپرسد تا قدرت توجه، یادگیری و حافظه‌ی او را نیز بررسی کند. همچنین ممکن است پزشک بخواهد قدرت حل مسئله در بیمار را نیز بررسی کند. برای این منظور، پزشک اشیایی را به بیمار نشان داده و سپس اشیا را مخفی می‌کند و از بیمار می‌خواهد اشیای دیده شده را به خاطر آورد. پزشک سپس قدرت، تعادل، هماهنگی، عکس العمل‌ها و حواس بیمار را بررسی می‌کند.

در بسیاری از موارد، پس از تکان خوردن مغز، آزمایش‌های روانشناسی اعصاب انجام می‌شوند. آزمایش‌های روانشناسی اعصاب یکی از روش‌هایی هستند که پزشک با استفاده از آنها می‌تواند به قدرت تفکر و یادآوری بیمار پس از تکان مغز پی ببرد. همچنین، آزمایش‌های روانشناسی اعصاب می‌توانند هر گونه تغییر خلق یا تغییر احساس پس از تکان مغز را نیز نشان دهند.

در برخی از مواقع پزشک برای بیمار سی تی اسکن یا ام آر آی تجویز می‌کند تا از خونریزی یا آسیب دیدگی مغز اطمینان حاصل کند.

درمان تکان مغزی


پس از مراجعه به پزشک، برخی از بیماران باید در بیمارستان و تحت مراقبت بمانند. برخی دیگر از بیماران را خطری تهدید نمی‌کند و می‌توانند به منزل بروند. افرادی که به منزل می روند نیز باید مراقب بروز علائم یا تغییرات رفتاری باشند.

برخی از بیماران پس از گذشت چند ساعت به حالت طبیعی برمی‌گردند اما در برخی از بیماران، علائم تا هفته‌ها و ماه‌ها باقی می‌ماند. بهتر است به بیمار زمان کافی داده شود تا بهبود یافته و به تدریج بتواند فعالیت‌های روزمره خود را انجام دهد. اگر در هنگام انجام فعالیت‌های روزانه، علائم عود کردند، بیمار باید انجام فعالیت را متوقف کرده و یک روز استراحت کند. برگشت علائم نشان دهنده‌ی این است که بیمار بیش از حد به خود سخت گرفته است. همچنین اگر روند بهبودی بیمار کندتر از آنچه انتظار می‌رود باشد، یا اگر بیمار احساس کند که به جای بهبودی در حال بدتر شدن است، باید پزشک را از موضوع مطلع سازد.

برای بهبودی از تکان مغزی، استراحت بهترین کار است. مغز و بدن بیمار باید استراحت کنند. در زیر نکاتی برای بهبودی بیمار آمده است که عبارتند از:

  • خواب کافی در شب و نخوابیدن در روز.
  • عدم استفاده از دارو، بجز داروهایی مورد تایید پزشک.
  • اجتناب از انجام فعالیت‌های سخت ذهنی و جسمی (از جمله کار در خانه، ورزش، انجام تکالیف مدرسه، بازی‌های ویدئویی، نوشتن متن با تلفن همراه، یا استفاده از کامپیوتر). ممکن است بیماران مجبور شوند در دوره بهبودی، برنامه مدرسه یا کاری خود را نیز تغییر دهند.
  • مشورت با پزشک در مورد زمان مناسب برای رانندگی، دوچرخه سواری یا کار با ماشین آلات برای بیمار.
  • استفاده از پک سرما یا گرما بر روی قسمت‌های ملتهب برای مدت ده تا بیست دقیقه در هر بار. استفاده از یک پارچه نازک بین پک سرما و پوست.
  • استفاده از داروهای ضد درد طبق دستور پزشک. ممکن است پزشک داروی ضد درد برای بیمار تجویز کند یا به بیمار توصیه کند از داروهای ضد دردی مانند استامینوفن (مثل تینلول) استفاده کند.

پیشگیری


با انجام موارد زیر خطر تکان مغزی را کاهش دهید:

  • استفاده از کمربند ایمنی در هنگام رانندگی یا استفاده از وسائل نقلیه موتوری.
  • ایجاد امنیت در فضای خانه برای جلوگیری از زمین خوردن.

برای انجام هر نوع فعالیتی که در آن احتمال افتادن یا آسیب رسیدن به سر یا گردن وجود دارد از کلاه ایمنی استفاده کنید. مثال‌هایی از این گونه فعالیت‌ها شامل دوچرخه سواری، فوتبال، بیس بال، سواری با موتورهای ATV ، اسکیت بورد، اسکی، اسنوبورد، اسکیت اینلاین و اسب سواری است. کلاه ایمنی از جمجمه در برابر آسیب محافظت می‌کند. اما حتی با وجود کلاه ایمنی نیز ممکن است مغز آسیب ببیند.

با انجام موارد زیر می‌توانید احتمال تکان مغزی در کودکان را کاهش دهید:

  • از صندلی ماشین کودک و صندلی ماشین بوستر به درستی استفاده کنید.
  • موارد ایمنی دوچرخه را به کودک آموزش دهید.
  • نحوه‌ی ایمن ماندن در خیابان و هنگام گذر از میان ماشین‌ها را به کودک آموزش دهید.
  • مراقب باشید کودک زمین نخورد.
  • ایمنی در زمین بازی را به کودک آموزش دهید.
  • به کودک کمک کنید تا در هنگام ورزش یا فعالیت‌های دیگر آسیب نبیند.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *