تومور مغزی(بدخیم و خوش خیم):علت،علائم و درمان

تومور مغزی یک توده‌ی بافتی است که بر اثر رشد غیرعادی سلول‌ها در مغز یا طناب نخاعی،ایجاد شده است. تومور مغزی می‌تواند بسیار خطرناک باشد چرا که ممکن است عملکرد صحیح مغز را مختل کند. تومورهای مغزی اغلب به دو دسته‌ی خوش‌خیم (غیرسرطانی) و بدخیم (سرطانی) تقسیم می‌شوند. تومورها همچنین ممکن است از نوع اولیه یا ثانویه باشند.

تومور مغزی با نشانه‌هایی چون سردرد شدید، تهوع و عدم تعادل در راه رفتن همراه است . اگر چنین علائمی دارید و مشکوک به تومور مغزی هستید سریعاً به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. تشخیص به موقع با استفاده از سی تی اسکن، ام ار ای و نمونه‌برداری شانس درمان را در شما افزایش می‌دهد. امروزه متخصصان مغز و اعصاب از روش‌هایی چون شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و جراحی برای درمان تومور مغزی استفاده می‌کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد علل تومور مغزی وراه‌های درمان آن و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل فرمایید.

انواع


تومورهای مغزی به دو دسته‌ی خوش‌خیم و بدخیم دسته‌بندی می‌شوند.

  • تومورهای خوش‌خیم: این تومور مغزی به اندازه تومورهای بدخیم، خطرناک نیستند. توده‌ی تشکیل شده از سلول‌های اضافه‌ی غیرعادی، حاوی سلول‌های سرطانی نیست. تومورهای خوش‌خیم به آهستگی رشد می‌کنند و به بافت‌های دیگر نفوذ نمی‌کند.
  • تومورهای بدخیم: این تومورها دارای سلول‌های سرطانی هستند و به احتمال زیاد، مرز مشخصی ندارند. این تومورها بسیار خطرناک‌تر هستند چرا که با سرعت بیشتری رشد می‌کنند و می‌توانند سایر نواحی مغز را درگیر کنند.

پزشکان همچنین ممکن است تومورهای مغزی را بر اساس محل رشد آن‌ها تقسیم‌بندی کند. اگر تومور در خود مغز رشد کند به عنوان تومور اولیه شناخته می‌شود و در صورتی که در ابتدا در سایر نواحی بدن شکل بگیرد و در ادامه به مغز نیز نفوذ کند به عنوان تومور ثانویه یا متاستاتیک شناخته می‌شود.

علل و عوامل خطر


هر عاملی که موجب شود احتمال ابتلا به بیماری افزایش یابد، عامل خطر نامیده می‌شود:

سن

افراد ممکن است در هر سنی به تومور مغزی دچار شوند. اما با افزایش سن، احتمال بروز تومور مغزی بیشتر می‌شود. البته تومورهای مغزی انواع مختلفی دارند و برخی از آن‌ها در افراد جوان‌تر بیشتر شایع هستند.

قرارگیری در معرض پرتوهای پزشکی

قرارگیری در معرض پرتوهایی که برای تشخیص و عکس‌برداری در پزشکی به کار می‌روند تنها عامل خطر قطعی و معین است. اما این عامل خطر تنها برای گروه بسیار کوچکی از افراد مبتلا به تومور مغزی است. عکس‌برداری رادیولوژی با اشعه ایکس، و سی تی اسکن در تشخیص بیماری‌ها و انتخاب روش صحیح درمان بسیار مهم و تأثیرگذار هستند. پزشکان سعی می‌کنند که میزان قرارگیری بدن در برابر اشعه‌ی ایکس تا جای ممکن کم باشد. انجام این عکس‌برداری‌ها نیز تنها در صورت لزوم تجویز می‌شود.

سرطان‌های قبلی

افرادی که در زمان کودکی سابقه ابتلا به سرطان را داشته‌اند، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به سرطان مغزی هستند. افرادی که در دوران بزرگسالی به سرطان خون، لنفوم غیر هوچکین، تومور مغزی گلیوما دچار می‌شوند نیز بیش از دیگران در معرض ابتلا به تومور مغزی بدخیم هستند. برخی از شواهد نشان‌دهنده این هستند که افرادی که به در گذشته به سایر سرطان‌ها مبتلا بوده‌اند نیز بیش از دیگران در خطر ابتلا به تومور مغزی هستند اما برای تائید قطعی این موضوع تحقیقات بیشتری باید صورت گیرند. افزایش خطر ابتلا به تومور مغزی بر اثر ابتلا به سرطان‌های دیگر می‌تواند ناشی از درمان‌هایی باشد که برای ریشه‌کن کردن سرطان انجام می‌شوند، برای مثال، انجام پرتودرمانی در ناحیه سر. انجام شیمی‌درمانی با تزریق متوترکسات در اطراف طناب نخاعی نیز خطر ابتلا به تومور مغزی را افزایش می‌دهد. متوترکسات دارویی است که برای درمان لوسمی (نوعی سرطان خون) به کار می‌رود.

سوابق خانوادگی و بیماری‌های ژنتیکی

در صورتی که یکی از اعضای خانواده شما به تومور مغزی مبتلا شده است، احتمال بروز این مشکل در شما نیز بیشتر از سایر افراد جامعه است. بخش کمی از انواع تومورهای مغزی نیز با برخی بیمارهای ژنتیکی در ارتباط هستند. افرادی که به یکی از بیماری‌های ژنتیکی زیر مبتلا باشند، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به تومور مغزی هستند:

  • نوروفیبروماتوز نوع ۱ و ۲
  • بیماری ام اس
  • سندرم لی فرامنی
  • سندرم فون هیپل لیندو
  • سندرم ترنر
  • سندرم کربوکات
  • سندرم گورلین

ابتلا به ایدز

افراد مبتلا به ابدز یا ویروس اچ ای وی تا دوبرابر بیش از دیگران در معرض ابتلا به تومور مغزی هستند. این مضووع احتمالا به خاطر ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن این افراد است.

داشتن اضافه وزن

داشتن اضافه‌وزن یا چاقی مفرط می‌تواند خطر ابتلا به برخی از انواع سرطان‌ها را افزایش دهد. چاقی مفرط به معنای داشتن اضافه‌وزن بسیار زیاد و شاخص توده بدنی بالای ۳۰ است. داشتن اضافه‌وزن به معنای شاخص توده بدنی بین ۲۵ تا ۳۰ است. با رعایت رژیم غذایی سالم و انجام منظم ورزش سعی کنید بدن خود ا در محدوده وزنی سال نگه دارید.

علائم تومور مغزی


علائم ناشی از تومور مغزی به نوع تومور و محل شکل‌گیری آن بستگی دارند. علائم زیر ممکن است به تدریج بروز کرده و شدت بگیرند. اما ممکن است به طور ناگهانی و به صورت تشنج نیز باشند. علائم شایع تومورهای مغزی عبارت‌اند از:

  • سردردهای مداوم
  • مشکلات بینایی
  • تشنج 
  • حالت تهوع، استفراغ و کسالت
  • مشکل حافظه کوتاه‌مدت
  • اختلالات تکلم
  • مشکل هماهنگی اعضای بدن
  • تغییر شخصیت و رفتار

ممکن است برخی از بیماران، در زمانی که تومور مغزی آن‌ها تشخیص داده می‌شود، هیچ یک از علائم بالا را نداشته باشند.

تشخیص


ممکن است پزشک یک آزمایش عصبی روی بیمار انجام دهد. این آزمایش برای بررسی سیستم عصبی انجام می‌شود و در آن پزشک به دنبال مشکلات ناشی شده از تومور مغزی می‌گردد. این تست شامل موارد زیر می‌شود:

  • قدرت عضلات دست و پا
  • قدرت انگشتان
  • واکنش‌های بدن
  • شنوایی
  • بینایی
  • حساسیت پوست به لمس
  • تعادل
  • هماهنگی اعضای بدن
  • حافظه
  • سرعت عملکرد ذهن

بعد از انجام این تست‌ها ممکن است پزشک انجام یکی از آزمایشات زیر را تجویز کند:

  • سی تی اسکن: در این روش با استفاده از تعداد زیادی عکس‌برداری اشعه ایکس از زوایای مختلف، تصاویر دقیق از مغز تهیه می‌شود.
  • اسکن ام آر آی: در روش ام آر آی از صفحات مغناطیسی قوی و امواج رادیویی برای تهیه تصاویر دقیقی از مغز استفاده می‌شود.
  • نوار مغزی: در این روش از الکترودهایی که به سر بیمار متصل می‌شوند برای ثبت فعالیت‌های مغزی و تشخیص اختلالات مغزی استفاده می‌شود.

در صورتی که پزشک حدس بزند که بیمار به تومور مغزی مبتلا است، لازم است که نمونه‌گیری از سلول‌های بیمار انجام شود. نمونه‌گیری طی یک عمل جراحی انجام می‌شود و در ان بخشی از تومور برداشته شده و به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. نمونه در آزمایشگاه مورد بررسی قرار میگیرد تا مشخص شود که سلول‌های مغزی سرطانی هستند یا خیر.

درمان تومور مغزی


در ادامه برخی از پرکاربردترین روش‌های درمان تومور مغزی بیان شده است:

جراحی

معمولاً اولین اقدام برای درمان تومور مغزی، جراحی است. هدف جراح این است که تا جای ممکن بافت تومور را خارج کند. هدف جراحان این است که این کار را بدون آسیب زدن به بافت‌های اطراف تومور (بافت سالم مغز) انجام دهند. ممکن است جراح نتواند تومور را به طور کامل بردارد. در این صورت، در ابتدا عمل جراحی انجام می‌شود و تا جای ممکن تومور برداشته می‌شود و سپس با استفاده از شیمی‌درمانی و پرتودرمانی، قسمت باقی‌مانده از تومور مغزی از بین برده می‌شود. همچنین در مواردی ممکن است، جراحی تنها برای نمونه‌برداری از بافت تومور انجام شود تا پزشک بتواند تشخیص صحیح‌تری داشته باشد.

استروئید

ممکن است پزشک برای بیمار مبتلا به تومور مغزی، استروئید تجویز کند. استروئید‌ها از تورم و تجمع مایع در اطراف تومور می‌کاهد و برخی از علائم ناشی از تومور مغزی را به طور موقتی برطرف می‌کنند. این داروها می‌توانند باعث شوند که شخص مبتلا به تومور به‌طورکلی حال بهتری داشته باشد. استروئیدها نمی‌توانند اندازه‌ی تومور را کاهش دهند اما در برخی از انواع خاص تومورهای‌ مغزی، این داروها می‌توانند اثری سمی بر روی سلول‌های سرطانی داشته باشند.

پرتودرمانی

پرتودرمانی برای از بین بردن تومور مغزی یا جلوگیری از رشد آن انجام می‌شود. پرتوهایی با انرژی بسیار بالا از طریق یک منبع خارجی مستقیماً به سلول‌های سرطانی تابانده می‌شوند. این پرتوها، سلول‌های سرطانی را می‌کشند و بنابراین اندازه تومور مغزی را کاهش می‌دهند. سلول‌های سرطانی آسیب‌دیده توسط سیستم ایمنی بدن از بین می‌روند. مشکلی که در مورد پرتودرمانی وجود دارد این است که پرتوها نمی‌توانند بین سلول‌های سرطانی و سلول‌های سالم تمایزی قائل شوند و با تابش پرتوها، هر دوی این سلول‌ها آسیب می‌بینند.

رادیوسرجری (جراحی با امواج رادیویی)

رادیوسرجری نامی عمومی برای جراحی استریوتاکتیک رادیویی است. رادیوسرجری نوع خاصی از پرتودرمانی است و عملاً جراحی محسوب نمی‌شود. رادیوسرجری به پزشک اجازه می‌دهد که میزان کاملاً دقیق و مشخصی از اشعه ایکس را به سلول‌های سرطانی بتاباند. در این حالت پزشک می‌تواند پرتوها را دقیقا به ناحیه ای از مغز که تومور در آنجا قرار دارد بتاباند. اینکار موجب کاهش احتمال آسیب زدن به سلول‌های سالم مغز می‌شود.

شیمی‌درمانی

داروهای شیمی‌درمانی برای جلوگیری از رشد تومور تجویز می‌شوند. این داروها از تکثیر سلول‌ها جلوگیری می‌کنند. شیمی‌درمانی همچنین موجب می‌شود که سلول‌های سرطانی به طور مصنوعی وارد روند مردن شوند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *