بیماری های مغز و اعصاب کودکان و بزرگسالان؛ علت، علائم و درمان

سیستم عصبی شبکه ارتباطات را برای مغز جهت ارسال پیام‌ها به عضلات و ارگان‌های بدن و برای بدن جهت ارسال اطلاعات به مغز تأمین می‌کند. یک شبکه دقیق از عصب‌های حسی افراد را قادر می‌سازد ببینند، بشنوند، طعم‌ها را بچشند و احساس کنند. عصب‌های حرکتی عضلات را تغذیه کرده و آنها را برای حرکت توانمند می‌کنند. اختلالات سیستم عصبی می‌تواند عملکرد طبیعی در هر قسمت از سیستم عصبی را مختل کند. بیش از ۶۰۰ اختلال عصبی شناخته شده وجود دارد که متخصصین مغز و اعصاب بر روی شناسایی آنها کار کرده و امیدوارند که بتوانند این اختلالات را درمان کنند.

در صورتی که اختلالات مغز و اعصاب تحت درمان قرار نگیرند ممکن است عواقب جدی و خطرناکی داشته باشند. اثرات کوتاه مدت و بلند مدت ناپایداری‌های مغز و اعصاب بسیار گسترده است و به اختلال و شدت بیماری فرد بستگی دارد. به عنوان مثال، نیمی از افراد مبتلا به ام اس حداقل یک مرتبه به افسردگی مبتلا می‌شوند. دانشمندان گزارش داده‌اند که علائم بیماری پارکینسون به مرور تشدید می‌شوند زیرا این بیماری از نوع بیماری‌های پیش‌ رونده است. اگر شما بر این باورید که احتمال ابتلا به بیماری‌های مغز و اعصاب در شما بالا است، اولین قدم مراجعه فوری به یک متخصص مغز و اعصاب است. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

علل بیماری‌های مغز و اعصاب


عفونت

بیماری‌های عفونی مانند شینگل ممکن است بر سیستم عصبی فرد تأثیر بگذارد. ویروس هرپس زوستر باعث ابتلا به شینگل می‌شود که پس از بهبودی بیماری آبله‌مرغان به شکل غیرفعال در باندل‌های عصبی نزدیک ستون فقرات باقی می‌ماند. مننژیت و انسفالیت، فولیو و آبسه‌های اپیدورال نمونه‌های دیگری از این بیماری‌های عفونی هستند.

آسیب‌دیدگی

آسیب‌دیدگی بدن به دلیل تصادفات رانندگی، زمین خوردن، جراحات و آسیب‌دیدگی‌های ورزشی یا خشونت نیز ممکن است بر سیستم عصبی فرد آسیب وارد کنند. آسیب‌دیدگی عموماً باعث ابتلا به سیاتیک می‌شود. بیماری سیاتیک زمانی ایجاد می‌شود که عصب سیاتیک که از قسمت تحتانی ستون فقرات به سمت پایین بدن و پاها می‌رود دچار آسیب‌دیدگی شود.

بیماری‌های خود ایمنی

زمانی که بدن به اشتباه، بافت‌های خود را اجسام خارجی و خطرناک فرض می‌کند، سیستم ایمنی بدن مستقیماً به آنها حمله می‌کند که به آن اختلالات خودایمنی گفته می‌شود. اختلالات خودایمنی متعددی وجود دارند که به سیستم عصبی بدن حمله می‌کنند که از آن جمله می‌توان به سندرم گیلاین باره و ام اس اشاره کرد.

اختلالات عروقی

مانند سکته مغزی، حمله ایسمیک گذرا، هموراژ سوبارانوئید، هموراژ سابدورال و هماتوم و هموراژ اکترادورال.

اختلالات ژنتیکی

برخی از بیماری‌های ژنتیکی ممکن است باعث ایجاد اختلال در سیستم عصبی فرد شوند. آرتروفی عضلانی ستون فقرات یک نمونه از بیماری‌های ژنتیکی است که بر عصب‌هایی که حرکات ارادی عضلات را کنترل می‌کنند تأثیر می‌گذراند. تشنج هانتینگتون نیز یک اختلال عصبی دیگر است. این بیماری‌های از طریق ژنی که باعث از بین رفتن سلول‌های مغزی می‌شود از والدین به کودک منتقل می‌شوند.

عوارض جانبی داروها

بیماری پارکینسون یک اختلال عصبی است که علامت اصلی آن تومورها، سفت شدن بدن و اندام‌ها، حرکات آهسته و اختلال تعادلی است. این اختلال سیستم عصبی به دلیل از بین رفتن سلول‌های مغزی تولید کننده دوپامین به وجود می‌آید. در بیشتر موارد، علت از بین رفتن سلول‌های عصبی ناشی از ابتلا به بیماری پارکینسون مشخص است. در برخی موارد، اثرات جانبی مصرف برخی داروها به عنوان علت ثانیه ابتلا به بیماری پارکینسون مطرح می‌شوند. داروهای مورد استفاده برای درمان هالوسینیشن (توهم) مانند هالوپریدول و متوکلوپرامید برای حالت تهوع به عنوان علل ثانویه بیماری پارکینسون شناخته می‌شوند.

علائم


در زیر به برخی از علائم شایع ابتلا به اختلالات سیستم عصبی اشاره شده است. به هر حال، هر بیمار ممکن است علائم بیماری‌های مغز و اعصاب را به طور متفاوتی تجربه کرده و هر اختلالی علائم متفاوتی دارد. برخی از این علائم عبارتند از:

  •  تأخیر در نقاط عطف رشد در کودکان
  •  افزایش یا کاهش رشد در سایز سر کودکان
  •  تغییر در فعالیت، واکنش‌ها یا حرکات
  •  عدم هماهنگی
  •  تغییر در سطح هوشیاری یا خلق‌ و خو
  •  سخت شدگی عضلات، تومورها یا تشنج
  •  سردردهای شدید یا مزمن، بیحسی و گزگز شدن یا تغییر در دید

علائم اختلالات سیستم عصبی ممکن است مشابه بیماری‌های دیگر باشد. همیشه برای تشخیص با پزشک مشورت کنید.

تشخیص


برنامه‌های درمانی با معاینه جامع و تشخیص شروع می‌شوند و برخی آزمایش‌های زیر نیز به منظور تشخیص انجام می‌شود:

مطالعات تصویری

پزشک ممکن است دستور انجام تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی) و توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن) را هم برای مغز و هم برای نخاع بدهد. این آزمایش‌ها شامل ام آر آی آنژیوگرافی و سی تی آنژیوگرافی می‌شود که وضعیت عروق خونی را مورد بررسی قرار می‌دهند. همچنین آزمایش‌هایی مانند سونوگرافی دوپلر کاروتید (که جریان خون را از عروق کاروتید به مغز اندازه‌گیری می‌کند) و مطالعات مخصوص نظیر اسکن پلاکت برای بیماری آلزایمر نیز ممکن است انجام شوند.

مطالعات فیزیولوژیکی

پزشک ممکن است بسیاری از انواع الکتروانسفالوگرام شامل مانیتورینگ نوار عصب و عضله را به صورت سرپایی بلند مدت یا در بیمارستان انجام دهد. همچنین پزشکان مطالعات هدایت عصبی الکترومیوگرام، آنالیز حرکات چشم و الکترونئوروگرام را برای ارزیابی فعالیت‌های الکتریکی نورون‌ها در سیستم عصبی مرکزی و عروقی انجام می‌دهند.

آنالیز مایع مغزی نخاعی

که به آن پانکچر لومبار نیز گفته می‌شود آزمایشی است که در آن با استفاده از یک سوزن نمونه کوچکی از مایع درون کانال ستون فقرات در قسمت تحتانی کمر برداشته می‌شود و برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال می‌شود.

آزمایش‌های خون

پزشکان ممکن است دستور انجام آزمایش کامل خون که شامل آزمایش ژنتیک و تعیین سطوح داروهای درمانی را بدهند همچنین ممکن است آزمایش‌هایی برای تشخیص بیماری‌های آنتی‌بادی و ویروسی سیستماتیک که باعث ایجاد علائم مغزی و عصبی می‌شوند نیز انجام شود.

بایوپسی

پزشکان بایوپسی (برداشت نمونه کوچکی از بافت برای انجام آزمایش رویان) را روی پوست عضلات و عصب‌ها انجام می‌دهند.

درمان بیماری‌های مغز و اعصاب


پزشکان پس از تشخیص، برخی اقدامات درمانی مانند دارو درمانی (داروهای تزریقی، خوراکی و موضعی)، درمان‌های مبتنی بر استفاده از تجهیزات (مانند تحریک عمیق مغز)، عمل‌های جراحی (مانند عمل‌هایی برای برداشتن تومورها)، درمان‌های فیزیکی و توان‌بخشی را توصیه و پیشنهاد می‌دهند. این روش‌های درمانی برای درمان برخی بیماری‌های زیر به کار برده می‌شوند:

درمان اختلالات حرکتی

پزشکان برخی از این روش‌های درمانی را برای اختلالات حرکتی مانند بیماری پارکینسون، دیستونی، ام اس و اسپاستیک به کار می‌گیرند. این روش‌های درمانی شامل تزریق سم بوتالینیوم که به آن تزریق بوتاکس نیز گفته می‌شود و باعث قطع ترشح استیل کولین در محل تلاقی عصب‌ها و عضلات می‌شود و در نتیجه اسپاسم عضلات از بین می‌رود می‌گردد. درمان‌هایی که با استفاده از تجهیزات انجام می‌شوند معمولاً شامل تحریک عمیق مغزی برای بیماری پارکینسون می‌شود که در آن به روش‌های جراحی الکترودهایی در مغز قرار داده می‌شوند تا سیگنال‌های عصبی که علائم را کنترل می‌کنند ارسال کنند. پزشکان همچنین برخی داروها خوراکی و تزریقی را نیز تجویز می‌کنند.

بیماری‌های عروق مغزی و درمان سکته مغزی

درمان‌های پیشنهادی پزشکان شامل مصرف طیف وسیعی از داروها برای کاهش احتمال عود دوباره (مانند رقیق‌کننده‌های خون، داروهای کنترل‌کننده فشار خون و داروهای کنترل‌کننده لیپید) و داروهایی برای درمان بیماری‌های حاد (ماند درمان ترومبولیتیک که برای از بین بردن لخته‌های خون به کار گرفته می‌شود) می‌شود. پزشکان همچنین پرتودرمانی را همراه با فرایندهای آنژیوگرافی برای از بین بردن لخته خون یا باز کردن عروق انجام می‌دهند. برخی از فرایندهای جراحی نیز برای برداشتن تومورها انجام می‌شوند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *