بالا رفتن فشار مغز (فشار درون جمجمه ای)؛ علت، علائم و درمان

تومور کاذب مغزی (بالا رفتن فشار مغز) زمانی روی می‌دهد که فشار داخل جمجمه (فشار درون جمجمه‌ای) بدون هیچ دلیل مشخصی افزایش پیدا کند.

علائم، شبیه آن چیزی هستند که در رابطه با تومور مغزی ملاحظه می‌شود اما هیچ توموری وجود ندارد. بالا رفتن فشار مغز ممکن است در کودکان و بزرگسالان ملاحظه شود اما شیوع آن در زنانی بیشتر دیده می‌شود که در سن باروری قرار دارند و چاق می‌باشند. وقتی هیچ گونه علت اساسی برای افزایش فشار درون جمجمه‌ای کشف نشود، ممکن است عارضه تومور کاذب مغزی با عنوان افزایش فشار خون درون جمجمه‌ای ایدیوپاتیک نامیده شود.

فشار اینتراکرانیال افزایش یافته که با تومور کاذب مغزی در ارتباط است، می‌تواند باعث تورم عصب بینائی و در نتیجه افت بینائی شده و در نهایت نابینائی را در پی داشته باشد. برخی داروها در اغلب اوقات این فشار را کاهش می‌دهند اما در برخی موارد جراحی ضرورت پیدا می‌کند. کاهش وزن و حفظ وزن در محدوده‌های سالم می‌تواند به کاهش ابتلا به این اختلال بالقوه‌ی بینایی کمک کند.

افزایش فشار درون جمجمه‌ای (ICP) می‌تواند باعث سردرد و آسیب‌دیدگی مغز یا ستون فقرات می‌شود. این نوع سردرد، یک حالت اورژانس و اضطراری محسوب شده و نیاز به توجه فوری پزشکی دارد. هر چه زودتر کمک بگیرید به احتمال بالاتری بهبودی پیدا می‌کنید.

هدف از درمان بالا رفتن فشار مغز، بهبود علائم بیمار و جلوگیری از بدتر شدن قدرت بینائی می‌باشد. شما بر اساس شرایط‌تان، پزشک‌تان ممکن است داروهائی را برایتان تجویز کند یا جهت کنترل علائم، جراحی را توصیه نماید. جهت دریافت نوبت مشاوره یا رزرو وقت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

علل


علت دقیق تومور کاذب مغزی در اغلب افراد نامعلوم است اما ممکن است با ازدیاد مایع مغزی نخاعی داخل محفظه‌های استخوانی جمجمه بیمار در ارتباط باشد.

مغز و نخاع توسط مایع مغزی نخاعی احاطه شده‌اند که مانند ضربه‌گیر عمل کرده و باعث حفاظت از این بافت‌های حیاتی در برابر آسیب می‌شود. این مایع، در مغز تولید شده و در نهایت جذب جریان خون می‌شود. افزایش فشار درون جمجمه‌ای در تومور کاذب مغزی ممکن است به علت مشکلاتی در این فرایند جذب روی دهد.

در مجموع، بیمار زمانی دچار افزایش فشار درون جمجمه‌ای می‌شود که محتوای جمجمه از ظرفیت آن بیشتر شود برای مثال تومور مغزی در اغلب اوقات باعث افزایش این فشار درون جمجمه‌ای می‌شود چون هیچ فضایی برای تومور وجود ندارد. مشابه همین اتفاق ممکن است در صورتی بیفتد که مغز بیمار دچار تورم شود یا مایع مغزی نخاعی خیلی زیادی تولید کند.

تحقیقات مختلف نشان داده‌اند که بسیاری از افراد مبتلا به بالا رفتن فشار مغز، دچار کوچک‌شدگی (تنگی) در ۲ سینوس بزرگ مغزی (سینوس‌های عرضی) شده‌اند. تحقیقاتی در دست انجام است تا مشخص شود آیا چنین عارضه‌ای علت به وجود آمدن این شرایط است یا اثر ناشی از آن می‌باشد.

عوامل خطر


عوامل زیر با تومور کاذب مغزی در ارتباط بوده‌اند:

چاقی

چاقی با بالا رفتن فشار مغز ارتباط دارد. زنانی که سن زیر ۴۴ سال دارند و چاق می‌باشند به احتمال بالاتری دچار این اختلال می‌شوند.

داروها

موادی که با تومور کاذب مغزی ارتباط دارند عبارتند از:

  • هورمون رشد
  • تتراسایکلین
  • ویتامین A بیش ا زحد

سایر داروها ممکن است با تومور کاذب مغزی ارتباط داشته باشند اما باید تحقیقات بیشتری در ارتباط با آنها انجام پذیرد.

مشکلات سلامت

شرایط و بیماری‌های زیر با بالا رفتن فشار مغز ارتباط دارند:

  • بیماری آدیسون
  • کم خونی
  • سندرم بهجت
  • اختلالات انعقاد خون
  • لوپوس
  • بیماری کلیوی
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • آپنه خواب
  • کم کاری غدد پاراتیروئید
  • یورمی یا افزایش اوره خون

علائم


نشانه‌ها و علائم بالا رفتن فشار مغز ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • سردرد متوسط تا شدید که ممکن است از پشت چشم‌های بیمار آغاز شده و با حرکت چشم تشدید شوند.
  • صدای زنگ در گوش که گاهی اوقات مشابه ضربان قلب مریض، ضربان‌دار می‌شود. (وزوز ضربان‌دار)
  • تهوع، استفراغ یا سرگیجه
  • تاری یا کاهش دید
  • دوره‌های کوتاه نابینائی که فقط چند ثانیه طول کشیده و بر یکی از چشم‌ها یا هر دوی آنها تاثیر می‌گذارد (موانع بینائی)
  • مشکلات در نگاه کردن به طرفین
  • دید دوبینی
  • دیدن نورهای شدید (فتوپسی)
  • درد گردن، شانه یا کمردرد

عوارض


ICP عوارض جدی از جمله موارد زیر را خواهد داشت:

تشخیص


برای تشخیص شرایط بیمار، پزشک علائم و شرح حال بیمار را مورد ارزیابی قرار داده معاینات جسمانی از جمله معاینه عصب شناسی برای تست حواس، تعادل و وضعیت ذهنی را انجام داده و هم چنین درخواستی برای انجام تست‌های متعدد ارایه می‌کند.

معاینات چشمی

پزشکی که نسبت به مشکلات چشم (متخصص چشم) آگاهی دارد، ممکن است معاینه چشم را انجام بدهد. اگر تردید نسبت به تومور کاذب مغزی وجود داشته باشد، پزشک به دنبال نوع خاصی از تورم اثرگذار بر عصب بینائی خواهد بود که آن را پاپیل ادم می‌نامند. این جستجو در پشت چشم بیمار انجام می‌شود. بیمار همچنین تحت آزمون‌های میدان بینائی قرار می‌گیرد تا مشخص شود آیا نقطه کور در میدان بینائی علاوه بر نقطه کور اصطلاحا نرمال در هر چشم وجود دارد یا خیر. نقطه کور نرمال درچشم جایی است که عصب بینائی وارد شبکیه می‌شود.

تصویربرداری مغزی

پزشک ممکن است درخواست ام ار آی  یا سی تی اسکن بدهد. این آزمون‌ها را می‌توان برای افتراق مشکلات دیگری انجام داد که می‌توانند علائم مشابهی داشته باشند از جمله تومور مغزی و لخته‌های خونی.

نمونه‌گیری نخاعی (پونکسیون لومبار)

ممکن است پزشک درخواست نمونه‌گیری نخاعی از ناحیه کمر بدهد تا بتواند به اندازه‌گیری فشار داخل جمجمه بیمار پرداخته و سطوح گلوکز و پروتئین را مشخص کند. در این تست یک متخصص، سرسوزنی را بین ۲ مهره در قسمت تحتانی کمر بیمار وارد کرده و مقدار کمی مایع مغزی نخاعی را برای آزمون آزمایشگاهی برداشت می‌کند.

درمان


افزایش فشار درون جمجمه یک وضعیت اورژانس محسوب می‌شود. درمان ممکن است شامل یکی از گزینه‌های زیر باشد:

داروها

  • داروهای گلوکوم: یکی از اولین داروهایی که معمولا در این ارتباط امتحان می‌شود استوزولامید (دیاموکس) می‌باشد که از داروهای گلوکوم یا آب‌سیاه می‌باشد. این دارو ممکن است باعث کاهش تولید مایع مغزی نخاعی شود و توانائی‌هایی برای بهبود علائم در ۴۷ تا ۶۷ درصد بیماران نشان داده است. اثرات جانبی احتمالی عبارت است از ناراحتی معده، خستگی مفرط، حس سوزن سوزن شدن انگشتان دست و پا و دهان و سنگ‌های کلیوی.
  • عوامل ادرارآور یا دیوریتیک: اگر استوزولامید به تنهایی موثر نباشد گاهی اوقات آن را در ترکیب با فروزماید (لازیکس) مورد استفاده قرار می‌دهند که یک عامل ادرارآور قدرتمند است و باعث کاهش احتباس مایعات با افزایش دفع ادراری می‌شود.
  • داروهای میگرن: این داروها معمولا برای کاهش میگرن مورد استفاده قرار گرفته و گاهی اوقات جلوی سردردهای شدید را می‌گیرند. این سردردها در اغلب اوقات با تومورهای کاذب مغزی همراه می‌شوند.

مشبک کردن غلاف عصب بینائی

اگر بینائی بیمار مختل شود، جراحی برای کاهش فشار اطراف عصب بینائی یا به منظور کاهش فشار درون جمجمه‌ای ممکن است لازم باشد. در این عمل، جراح پنجره‌ای را در غشایی به وجود می‌آورد که عصب اپتیک را احاطه کرده و به این ترتیب امکان خارج شدن مایع مغزی نخاعی اضافه را به وجود می‌آورد. در اغلب موارد، قوه بینائی بیمار تثبیت شده یا بهبود پیدا می‌کند. اغلب بیمارانی که این عمل را روی یک چشم اجرا کرده‌اند شاهد مزایای آن برای هر دو چشم بوده‌اند با این حال این جراحی همواره موفقیت‌آمیز نبوده و حتی ممکن است باعث افزایش مشکلات بینائی شود.

شانت مایع نخاعی

در نوع دیگری از جراحی، پزشک یک لوله بلند و نازک به نام شانت را در مغز بیمار یا قسمت تحتانی ستون فقرات کار می‌گذارد تا به تخلیه مایع مغزی نخاعی اضافه کمک کند. این لوله‌ها زیر پوست بیمار، تا ناحیه شکم کشیده می‌شوند. در آنجا شانت، مایع اضافی را تخلیه می‌کند. ممکن است علائم برای برخی بیمارانی که این عمل را انجام می‌دهند بهبود پیدا کند. با این حال شانت‌ها ممکن است مسدود شوند و غالباً نیاز به جراحی‌های دیگری برای حفظ عملکرد صحیح‌شان دارند. عوارضی نیز ممکن است داشته باشند که از جمله آن می‌توان به سردردهای کم‌فشار و عفونت‌ها اشاره کرد. این عمل عموماً یکی از گزینه‌های درمانی اختیاری در صورتی است که سایر گزینه‌های درمانی نتوانسته باشند شرایط بیمار را بهبود بخشند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *