اضطراب یا استرس شدید: علت، علایم،عوارض،درمان(کاهش و رفع)

بروز استرس و اضطراب در برخی شرایط خاص زندگی، امری عادی است. ممکن است زمانی که در محل کار خود با مشکلی رو به رو می‌شوید، قبل از دادن یک امتحان مهم یا هنگام گرفتن یک تصمیم بزرگ، دچار استرس شوید. اما اختلالات اضطراب در واقع چیزی فراتر از ترس‌ها و اضطراب‌های گهگاه در شرایط خاص زندگی هستند. در فردی که به اختلال اضطراب مبتلاست، استرس و اضطراب تغییری نمی‌کند و تقریبا مداوم است و با گذشت زمان بدتر می‌شود. این احساسات بد می‌تواند در زندگی روزمره فرد و از جمله کارایی شغلی، کار مدرسه و روابط او اثر بگذارد. خوشبختانه اختلالات اضطراب به خوبی بهروش‌های درمانی (اغلب ظرف زمان کوتاهی) پاسخ می‌دهند. انتخاب روش درمانی به نوع اضطراب و شدت آن بستگی دارد. اما به طور کلی، در اغلب موارد، اختلالات اضطرابی با رفتاردرمانی، دارودرمانی و یا ترکیبی از این دو درمان می‌شوند.

تجربه‌ی استرس و اضطراب در شرایط خاصی از زندگی، امری کاملا عادی و جزئی از زندگی شماست. اما ممکن است شما به طور دائمی دچار حس اضطراب باشید و به نظر بیاید که این حالت غیر قابل کنترل و آزاردهنده است. اگر شما به طور غیرمنطقی در مورد تمامی اتفاقات روزمره زندگی خود، استرس و دلهره دارید، این موضوع می‌تواند موجب ناتوانی شما و اختلال در روند عادی زندگی شود. زمانی که اضطراب موجب اختلال در روند عادی زندگی فرد می‌شود، احتمالا فرد به اختلال اضطرابی مبتلا است.
اختلالات اضطرابی، به طور کاملا جدی و حقیقی از جمله مشکلات پزشکی هستند- درست به مانند مشکلات فیزیکی مثل بیماری‌های قلبی یا دیابت. در صورتی که مشکل اضطراب و استرس زیاد دچار هستید بهتر است به یک متخصص اعصاب مراجعه کنید. او می‌تواند بعد از انجام معاینات کامل، بهترین روش درمانی را برای شما تجویز کند تا علاوه بر حل مشکل شما، از بروز مشکلات جدی‌تر در آینده پیشگیری کند.
جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص مغز و اعصابتماس بگیرید.

انواع


اختلال اضطرابی یک اصطلاح کلی است که شامل مشکلات مختلفی میشود:

  • اختلال وحشت. بیمار به طور ناگهانی و غیرمنتظره دچار حملات وحشت میشود. طی یک حملهی وحشت، ممکن است بیمار عرق بریزد، درد قفسه سینه داشته باشد و در ضربان قلب او تغییر ایجاد شود (ضربان قلب قوی یا غیر منظم). گاهی اوقات بیمار احساس میکند که در حال خفه شدن یا بروز حمله قلبی است.
  • اختلال اضطراب اجتماعی. این اختلال با نام فوبیای اجتماعی نیز شناخته میشود و به حالتی گفته میشود  که شخص در مورد موقعیتهای اجتماعی و روزمره خود بسیار نگران و مضطرب است و حس اعتماد به نفس ندارد. شخص مرتبا در مورد این که دیگران در مورد او چه قضاوتی میکنند یا این که او را مسخره میکنند فکر میکند و از قرار گرفتن در موقعیتهای اجتماعی خجالت میکشد.
  • فوبیاها. شخص از موقعیتها یا اجسام خاصی ترس بسیار شدید دارد برای مثال از ارتفاع یا از پرواز کردن.  این ترس بسیار بیشتر از ترس عادی و لازم است و ممکن است باعث شود که شخص از قرارگیری در موقعیتهای عادی نیز هراسان شود.
  • اختلال اضطراب عمومی. بیمار بدون هیچ دلیلی یا بر اثر علل بسیار کوچک و جزئی احساس نگرانی و استرس بسیار شدید و غیرواقعی دارد.علل

محققان نمیدانند که چه چیزی موجب بروز اختلال اضطرابی میشود. مانند سایر بیماریهای روانی و ذهنی، اختلال اضطرابی نیز از ترکیبی از عوامل مختلف نشات میگیرد از جمله تغییر در وضعیت مغز بیمار، عوامل محیطی و حتی ژنها. این اختلالات ممکن است ارثی باشند و همچنین میتوانند به وجود ارتباطهای عصبی اشتباه در مغز ربط داشته باشند.

عوامل خطر


برخی از عوامل خطر مشخص در این زمینه عبارتند از:

  • خجالتی بودن یا موانع رفتاری در دوران کودکی
  • دختر (یا زن) بودن
  • داشتن منابع مالی کم و محدود
  • طلاق گرفتن یا فوت همسر
  • قرارگیری در معرض اتفاقات پرتنش زندگی در کودکی و بزرگسالی
  • وجود اختلال اضطرابی در اقوام نزدیک
  • سابقه ابتلای والدین به اختلالات اضطرابی
  • افزایش سطح کورتیزول در بزاق در هنگام عصر (خصوصا برای اختلال اضطراب اجتماعی)

    علائم


هرچند اختلال اضطرابی با نگرانی احساس تنش زیاد همراه است اما علائم فیزیکی و روانی دیگری نیز دارد. از جمله:

  • تنش عضلانی
  • احساس تنگی قفسه سینه
  • تغییر در ضربان قلب
  • افزایش فشار خون
  • بیخوابی
  • مشکلات گوارشی
  • حملهی وحشت
  • واکنشپذیری و حساس شدن
  • مشکل در تمرکز
  • بیقرار بودن
  • عرق کردن
  • عدم توانایی برقراری روابط اجتماعی

    تشخیص


اگر بیمار علائم استرس و اضطراب را داشته باشد، پزشک او را معاینه میکند و از او شرححالش را میپرسد. ممکن است پزشک برای بررسی ابتلا به برخی بیماریها(که میتوانند موجب بروز این علائم شده باشند)ف انجام تستهایی را تجویز کند. البته هیچ تست آزمایشگاهی نمیتواند ابتلا به اضطراب را تایید کند.

درمان


داروهای ضدافسردگی

داروهای ضدافسردگی برای درمان افسردگی کاربرد دارند اما در عین حال در درمان اختلال اضطرابی نیز موثر هستند. اثرگذاری این داروها چند هفته طول میکشد و ممکن است برخی عوارض جانبی مانند سردرد ، حالت تهوع و اختلالات خواب را ایجاد کنند. عوارض جانبی دارو در اغلب موارد مشکلی برای بیمار ایجاد نمیکنند، خصوصا اگر دارو را با دوز کم آغاز کرده و به تدریج آن را افزایش دهند.

داروهای ضد اضطراب

بسیاری از داروها میتوانند در بهبود علائم اضطراب، حمله وحشت، نگرانی یا ترس شدید موثر باشند. پرکاربردترین این داروها، گروه بنزودایازپاینها نام دارند. بنزودیازپاینها اولین درمان تجویزی برای اختلال اضطراب عمومی هستند. اما در صورتی که بیماری به حمله وحشت یا فوبیای اجتماعی دچار باید، داروهای ضدافسردگی اولین انتخاب هستند و بنزودیازپاینها در اولویت دوم قرار میگیرند.

بتابلوکرها

داروهای بتا بلوکر مانند پروپرانولول و اتنولول  در درمان علائم فیزیکی اضطراب خصوصا اضطراب اجتماعی موثر هستند.  پزشکان این داروها را برای کنترل ضربان قلب، لرزش و سرخ شدن و خجالتزدگی در موقعیتهای استرسزا تجویز میکنند.
انتخاب نوع مناسب دارو و همچنین دوز دارو و دورهی درمانی باید بر اساس شرایط خاص بیمار و نیازهای او باشد و مصرف دارو تحت نظر پزشک متخصص انجام شود. تنها یک پزشک متخصص میتواند به بیمار بگوید که کدام دارو برای او مفید است و ارزش آن را دارد که بیمار ریسک بروز عوارض جانبی آن را بپذیرد. ممکن است پزشکان قبل از تجویز داروی مناسب، چند داروی مختلف را امتحان کنند.

روان درمانی

روان‌درمانی یا مشاوره می‌تواند به افراد مبتلا به اختلال اضطراب بسیار کمک کند. برای آن که این روش موثر باشد، متخصص روان‌درمانی باید به طور خاص در مورد نگرانی‌های و اضطراب‌هایی که بیمار دارد با او بحث کند و روان‌درمانی مطابق با شرایط و نیازهای بیمار باشد. تنها عارضه جانبی که این روش می‌تواند داشته باشد این است که بیمار به طور موقتی احساس ناراحتی و نگرانی بیشتر می‌کند چرا که در مورد شرایط آینده و مسائلی که قرار است رخ بدهند، بیشتر فکر می‌کند.

تغییر در سبک زندگی و درمان‌های خانگی


  • رژیم غذایی: خوردن غذاهایی که خاصیت ضدالتهابی دارند، یک درمان خانگی سالم برای استرس است چرا که این غذاها برای عملکرد انتقال‌دهنده‌های عصبی ضروری هستند  و موجب متعادل شدن خلق‌وخوی شما و واکنش‌های استرسی بدن می‌شوند. همچنین بسیار مهم است که روغن‌های سالم کربوهیدرات‌های غیر تصفیه شده و پروتئین کم‌چرب مصرف کنید. برای بهبود علائم اضطراب، غذاهای حاوی ویتامین B ، منیزیم، کلسیم و امگا ۳ مصرف کنید.
  • با دیگران در ارتباط باشید. تنها بودن و جدا شدن از محیط‌های اجتماعی موجب تشدید استرس و اضطراب می‌شود. می‌توانید با ارتباط داشتن با دوستان و آشنایان دلسوز و مهربان که شما را پشتیبانی می‌کنند، از آسیب‌پذیری و تنش روانی خود کم کنید. سعی کنید به طور مرتب با دوستان خود دیداری داشته باشید. به یک کمپین یا گروه حمایتی بپیوندید و یا نگرانی‌های خود را با عزیزانتان در میان بگذارید. اگر فکر می‌کنید هیچ کسی را ندارید که به شما کمک کند و از شما پشتیبانی کند، باید بدانید که برای ایجاد دوستی‌ها و روابط جدید هیچ‌وقت دیر نیست و همچنین شما می‌توانید به یک شبکه یا گروه حمایت‌کننده ملحق شوید.
  • تکنیک‌های ریلکسیشن را تمرین کنید.  شما می‌توانید تکنیک‌های مختلف ریلکسیشن مانند مدیتیشن ذهن آگاهی، ریلکس کردن مرحله‌ای عضلات و تنفس عمیق را فرا بگیرید. در صورتی که به صورت مرتب از این تکنیک‌ها استفاده کنید می‌توانید علائم اضطراب را در خود کاهش داده  و احساس آرامش و سلامتی را در خود تقویت کنید.
  • به طور منظم ورزش کنید. ورزش

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *