آنژیوگرافی مغز وعروق مغزی: مزایا، کاربرد و هزینه


آنژیوگرافی مغز نوعی عکس‌برداری با استفاده از اشعه‌ی ایکس می‌باشد. در این روش از جوهر و دوربین‌های مخصوصی برای گرفتن تصاویری از نحوه‌ی جریان یافتن خون در مغز استفاده می‌شود. این روش پزشکان را قادر می‌سازد تا نقشه‌ای از رگ‌های خونی مغز و گردن را ببینند. این روش همچنین کیفیت جریان یافتن خون در مناطق مختلف مغز را نشان می‌دهد. این روش نسبت به روش‌های دیگر تهاجمی‌تر است. نتایج ایجاد شده در روش آنژیوگرافی مغز نسبت به روش داپلر کاروتید دقیق‌تر می‌باشند. آنژیوگرافی مغز معمولاً زمانی انجام می‌شود که یک آزمایش دیگر، موارد غیرطبیعی در نتایج خود داشته باشد. از آنژیوگرافی برای تشخیص سکته شدید استفاده می‌شود. همچنین در مواردی که دیگر روش‌های تشخیصی نتوانند اطلاعات کافی را در اختیار پزشک قرار دهند از این روش استفاده می‌شود. تصاویری که در آنژیوگرافی مغز به دست می‌آیند با استفاده از روش‌های دیگر قابل‌دسترس نخواهند بود.

آنژیوگرافی مغز به پزشک اجازه می‌دهد تا نقشه‌ای از عروق خونی مغز و گردن را مشاهده کند. در این روش نحوه‌ی جریان یافتن خون در این عروق نیز مشخص می‌گردد. این کار متخصص اعصاب را قادر می‌سازد تا بیماری، تنگ شدن، بسته شدن یا گشاد شدن این رگ‌ها را تشخیص دهد. با استفاده از این روش می‌توان انسداد عروق، آنوریسم و دیگر موارد غیرطبیعی در عروق خونی را تشخیص داد. در برخی از موارد آنژیوگرافی مغز برای درمان مستقیم رگ‌های خونی غیرطبیعی توسط متخصص اعصاب انجام می‌شود. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت آنژیوگرافی مغز و عروق مغزی با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

مزایا


آنژیوگرافی مغز تصاویر بسیار دقیق، واضح و پر جزئیات از عروق مغزی را نشان می‌دهد. اهمیت این کار زمانی مشخص می‌شود که یک عمل جراحی مغز و اعصاب لازم باشد. با انتخاب سرخرگ‌ها با استفاده از کاتتر، پزشک می‌تواند تنها عروق خونی را بررسی کند. برخلاف آنژیوگرافی با کمک سی تی اسکن یا اسکن MRI، استفاده از کاتتر، درمان و تشخیص همزمان را ممکن می‌سازد. برای مثال می‌توان به پیدا کردن یک ناحیه‌ی تنگ شده در یک شریان اشاره کرد که پس از آن آنژیوگرافی انجام شده و استنت کار گذاشته می‌شود. میزان جزئیات به نمایش گذاشته شده با آنژیوگرافی کاتتر، توسط هیچ روش غیرتهاجمی دیگری به نمایش گذاشته نخواهد شد.

کاربردهای آنژیوگرافی مغز


شایع‌ترین دلایلی که برای انجام آنژیوگرافی وجود دارند عبارت‌اند از:

  •  بدشکلی‌های عروقی در مغز: ارتباط نامناسب بین سرخرگ و سیاهرگ‌ها در بافت‌های احاطه‌کننده‌ی مغز که می‌تواند علائم مختلفی ازجمله وزوز ضربان دار گوش، خونریزی و صرع را ایجاد کند. توانایی آنژیوگرافی MRI و آنژیوگرافی با سی تی اسکن برای نشان دادن حفرات مغزی محدود است.
  •  آنوریسم مغزی: اکثر موارد آنوریسم به‌خوبی در آنژیوگرافی با سی تی اسکن و MRI دیده می‌شوند بااین‌حال برخی از جزئیات ممکن است تنها با استفاده از آنژیوگرافی کاتتر قابل مشاهده باشند.
  •  سکته شدید: افرادی که به دلیل انسداد شریانات بزرگ مغزی دچار سکته‌ی شدید می‌شوند در برخی از موارد در صورتی‌ که لخته‌های خونی مسدودکننده (ترومبوز) از بین بروند به طرز قابل‌ توجهی بهبود پیدا خواهند کرد. آنژیوگرافی مغز بخشی از روش درمانی درون عروقی برای این عارضه است.
  •  التهاب عروق مغزی (واسکولیت دستگاه عصبی مرکزی): التهاب دیواره‌ی رگ‌های خونی کوچک مغز می‌تواند منجر به سکته‌ی شدید مغزی و اختلالات عملکردی شود. بیماران مبتلا به بیماری‌های بافت همبند ازجمله لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) و یا عارضه‌های التهابی مانند گرانولوماتوز وگنر نسبت به بقیه‌ی افراد در خطر بیشتری برای ابتلا به واسکولیت دستگاه عصبی مرکزی قرار دارند. شریانات آسیب دیده معمولاً کوچک‌تر از آن هستند که به وسیله‌ی آنژیوگرافی MRI یا سی تی اسکن بتوان آن‌ها را دید. بنابراین آنژیوگرافی کاتتر برای بررسی این موضوع تجویز می‌شود.
  • بیماری‌های انسدادی یا آترواسکلروتیک: در برخی از موارد، آنژیوگرافی برای بررسی بیمارانی که دارای عروق تنگ یا بسته شده در سر و گردن می‌باشند درخواست می‌شود تا بتوان مشاهده کرد که عروق دیگر تا چه حد می‌توانند نقص‌های موجود را جبران کنند.

بسیاری از موارد دیگر وجود داشته که شیوع کمتری دارند مانند تست فعال‌سازی مغزی (WADA)، کالبدشکافی عروق، ترومبوز عروق، وزوز ضربان دار گوش و موارد دیگر که به‌طور مستقل قبل از انجام آنژیوگرافی در مورد آن‌ها با بیمار گفتگو می‌شود.

آمادگی برای آنژیوگرافی مغز


قبل از انجام عمل، پزشک بیمار را معاینه کرده و درخواست آزمایش خون می‌دهد. موارد زیر را در صورت وجود به پزشک اطلاع دهید:

  •  بیمار سابقه‌ی مشکلات مربوط به خونریزی داشته و یا داروهای رقیق‌کننده‌ی خون مصرف می‌کند.
  •  بیمار نسبت به جوهر مخصوص اشعه‌ی ایکس یا هرگونه ماده‌ی یددار آلرژی دارد.
  •  احتمال بارداری بیمار
  •  اختلالات عملکرد کلیه

ممکن است از شما خواسته شود تا به مدت ۴ تا ۸ ساعت قبل از انجام عمل چیزی نخورید و نیاشامید. اگر داروهای رقیق‌کننده‌ی خون (ضد انعقاد) مصرف می‌کنید احتمالاً از شما خواسته می‌شود تا به مدت چند روز قبل از عمل مصرف آن‌ها را قطع کنید. اگر از متفورمین استفاده می‌کنید (دارویی که معمولاً برای درمان دیابت مورد استفاده قرار می‌گیرد)، به شما دستورالعمل‌هایی در مورد زمان مصرف دارو داده خواهد شد. زمانی که به محل انجام آنژیوگرافی می‌روید، به شما لباس‌های بیمارستانی داده شده و باید تمامی جواهرات خود را جدا کنید.

نحوه‌ی انجام آزمایش


در اکثر بزرگسالان این آزمایش در حالت هوشیاری و یا با استفاده از داروهای آرام‌بخش ملایم انجام می‌شود. کودکان متقاضی، نیازمند داروهای قوی‌تری هستند. یک کاتتر (لوله‌ی پلاستیکی توخالی، باریک و دراز) به داخل یکی از سرخرگ‌های بخش فوقانی پا پس از بی‌حس کردن ناحیه (معمولاً با استفاده از لیدوکائین) وارد می‌شود. کاتتر با کمک اشعه‌ی ایکس به طرف سرخرگ آئورت هدایت شده و از آنجا به طرف سرخرگ‌هایی که خون را به طرف مغز می‌برند می‌رود. یک جوهر مخصوص (غیر یونی) که می‌توان آن را با اشعه‌ی ایکس مشاهده کرد با استفاده از کاتتر تزریق شده و جریان یافتن این جوهر در عروق مغزی فیلم‌برداری می‌شود. سپس کاتتر وارد یک سرخرگ دیگر شده و عکس‌های بیشتری گرفته می‌شوند، تا زمانی که اطلاعات موردنیاز به دست آمده باشند. به هنگام تزریق جوهر ممکن است بیمار احساس گرما یا تغییر طعم و مزه بکند. پس از به نتیجه رسیدن آنژیوگرافی، کاتتر از بدن خارج شده و بریدگی کوچک ایجاد شده نیز با فشار دستی و یا با کمک دستگاه‌های مخصوص بستن زخم، بسته می‌شود. سپس بیمار به مدت ۶ ساعت در بیمارستان بستری شده و تحت مراقبت قرار می‌گیرد. اکثر بیماران در صبح به بیمارستان مراجعه کرده و به هنگام عصر مرخص می‌شوند. پزشکان توصیه می‌کنند که بیمار تا مدتی قبل از انجام آنژیوگرافی چیزی نخورد و ننوشد. اکثر افراد می‌توانند پس از اتمام آنژیوگرافی غذا بخورند.

بعد از آنژیوگرافی


ممکن است بیمار در ناحیه‌ای که لوله‌ی باریک و انعطاف‌پذیر (کاتتر) وارد بدن او شده بوده دچار خونریزی شود. این مشکل با وارد کردن فشار به مدت چند دقیقه پس از انجام عمل رفع خواهد شد. در محلی که کاتتر وارد بدن شده بود، ممکن است کبودی ایجاد شود و تا مدتی در این ناحیه احساس ناراحتی کنید. این ناراحتی نباید شدید باشد و داروهای مسکن معمولی برای از بین بردن آن کفایت می‌کنند. برخی از افراد پس از انجام آنژیوگرافی عروق مغزی، شب در بیمارستان بستری می‌شوند. زمانی که بیمار از بیمارستان مرخص می‌شود، باید فردی او را همراهی کند. در صورت مشاهده‌ی موارد زیر فوراً با پزشک تماس بگیرید:

  •  احساس ضعف در عضلات صورت
  •  بی‌حسی در پا به هنگام انجام آنژیوگرافی و یا پس از آن
  •  اختلالات کلامی در طول آنژیوگرافی و یا پس از آن
  •  مشکلات دیداری در طول آنژیوگرافی و یا پس از آن

خطرات


تمامی روش‌های درمانی و پزشکی خطراتی را به همراه دارند. آنژیوگرافی عروق مغزی یک روش کم تهاجمی محسوب می‌شود. جدی‌ترین خطرات این عارضه که البته احتمال پایینی دارند، بروز سکته، آسیب دیدن شریانات مغزی در طول عمل و یا تشکیل لخته‌های خونی در اطراف کاتتر می‌باشند. خطر بروز سکته در اثر آنژیوگرافی به عوامل بسیار مختلفی بستگی خواهد داشت. ازجمله این عوامل می‌توان به وضعیت سلامت عمومی و سلامت عروقی، تجربه‌ی پزشک مجری آنژیوگرافی و عروقی که نیاز به عکس‌برداری دارند اشاره کرد. بیمار تشویق می‌شود تا در مورد خطرات انجام این روش تحقیق کند. ازجمله دیگر خطرات این روش که خطر کمتر ولی شیوع بیشتری دارند می‌توان به هماتوم (خونریزی در اطراف محل وارد شدن کاتتر) در کشاله‌ی ران و واکنش آلرژیک یا دیگر واکنش‌های بدن نسبت به جوهر استفاده شده (راش پوستی، سردرد، میگرن و بسیاری از موارد دیگر) اشاره کرد. از طرف دیگر، بیماری‌هایی که به وسیله‌ی آنژیوگرافی درمان می‌شوند خطرات بسیار زیادی دارند که می‌توان گفت خطرات آن‌ها نسبت به خطرات انجام آنژیوگرافی بسیار جدی‌تر است.

هزینه


هزینه‌ آنژیو مغز به نوع آنژیوگرافی مورد انجام و عوامل دیگری بستگی خواهد داشت. هزینه‌های دیگری نیز ممکن است به هزینه‌های اولیه‌ی آنژیوگرافی اضافه شوند ازجمله در مواردی که پزشک درخواست انجام آزمایشات یا روش‌های درمانی دیگری را می‌دهد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *