آنژیوپلاستی مغز و شریان کاروتید با استنت و بالن: درمانی برای سکته مغزی

آنژیوپلاستی مغز و شریان کاروتید با استنت و بالن

کاروتید و استنت گذاری روش‌هایی هستند که شریان‌های مسدود را باز کرده و جریان خون به مغز را باز می‌گردانند. آنها اغلب به منظور درمان یا پیشگیری از سکته مغزی انجام می‌شوند.

شریان‌های کاروتید در دو طرف گردن واقع شده‌اند. آنها شریان‌های اصلی تامین کننده‌ی خون برای مغز هستند. این شریان‌ها ممکن است در اثر رسوب چربی مسدود شوند که باعث کند یا بسته شدن جریان خون به مغز شده و می‌تواند منجر به سکته مغزی شود.

این روش شامل قرار دادن و باد کردن موقت یک بالون کوچک در شریان مسدود شده جهت باز کردن این ناحیه است تا خون بتواند آزادانه وارد مغز شود.

آنژیوپلاستی شریان‌های تنگ شده‌ی مغز را باز کرده و از سکته مغزی در بیمارانی که درمان‌های استاندارد برای آنها موفقیت آمیز نبوده، جلوگیری می‌کند. در این روش از یک بالون کوچک در ناحیه‌ی انسداد استفاده می‌شود. بعد از قرار گرفتن در محل مورد نظر، بالون باد می‌شود. باد شدن بالون رسوبات چربی را به طرف دیواره‌ی شریان فشار داده شده و رگ باز می‌شود.

برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد آنژیوپلاستی مغزی می‌توانید از راهنمایی متخصص مغز و اعصاب استفاده کنید.

آنژیوپلاستی مغزی اغلب با یک روش دیگر به نام استنت گذاری ترکیب می‌شود. استنت گذاری شامل قرار دادن یک کویل (استنت) فلزی کوچک در شریان مسدود شده می‌باشد. استنت به باز نگه داشتن شریان کمک کرده و احتمال تنگ شدن مجدد آن را کاهش می‌دهد. آنژیوپلاستی مغزی و استنت گذاری ممکن است در زمانی که انجام جراحی معمول بر روی شریان کاروتید امکان پذیر نباشد یا بسیار خطرناک باشد، مورد استفاده قرار گیرند.

چرا آنژیوپلاستی انجام می‌شود؟


آنژیوپلاستی مغزی و استنت گذاری ممکن است درمان‌های مناسبی برای سکته مغزی یا پیشگیری از آن در شرایط زیر باشند:

  • دارای یک شریان کاروتید با انسداد ۷۰ درصد یا بیشتر باشید، بخصوص در صورتی که سکته مغزی یا علائم آن را داشته‌اید و دارای وضعیت سلامتی خوبی برای انجام جراحی نیستید. برای مثال در صورتی که دچار بیماری قلبی یا ریوی شدید باشید یا برای تومورهای گردن تحت پرتو درمانی قرار گرفته‌اید.
  • قبلاً اندآرترکتومی کاروتید انجام داده‌اید و بعد از جراحی دچار تنگی مجدد شده‌اید.
  • دسترسی به محل تنگ شدگی با اندآرترکتومی دشوار است.

در برخی موارد، اندآرترکتومی کاروتید ممکن است نسبت به آنژیوپلاستی و استنت گذاری گزینه‌ی بهتری برای برداشتن رسوبات چربی که باعث مسدود شدن شریان شده‌اند، باشد. برای انتخاب بی‌خطرترین روش با پزشک صحبت خواهید کرد.

آنژیوپلاستی چه خطرهایی می‌تواند داشته باشد


مانند هر روش پزشکی، ممکن است عوارضی رخ دهند. در ادامه برخی از عوارض احتمالی آنژیوپلاستی مغزی و استنت گذاری ذکر شده‌اند.

  • سکته مغزی یا سکته مغزی خفیف (حمله ایسکمی گذرا)

در حین آنژیوپلاستی، لخته‌های خون که ممکن است روی کاتترها شکل بگیرند می‌توانند رها شده و وارد مغز شوند. به منظور کاهش این خطر در طول عمر از رقیق کننده‌ی خون استفاده خواهید کرد.

همچنین در صورتی که رسوبات در شریان در زمانی که کاتترها از طریق رگ‌های خونی وارد می‌شوند، از جای خود حرکت کنند، می‌توانند باعث سکته مغزی شوند.

  • تنگ شدگی مجدد شریان کاروتید

یکی از معایب اصلی آنژیوپلاستی مغزی این است که احتمال تنگ شدن مجدد شریان بعد از چند ماه وجود دارد. استنت‌های مخصوصی که سطح آنها با دارو پوشیده شده است به منظور کاهش این خطر ارائه شده‌اند.

  • لخته‌های خون

لخته‌های خون می‌توانند حتی بعد از هفته‌ها یا ماه‌ها بعد از آنژیوپلاستی در استنت‌ها تشکیل شوند. این لخته‌ها ممکن است باعث سکته مغزی یا مرگ شوند. مصرف آسپرین، کلوپیدوگرل و داروهای دیگر دقیقاً طبق تجویز پزشک به منظور کاهش احتمال تشکیل لخته در استنت مهم است.

  • خونریزی

ممکن است در محل کشاله‌ی ران که کاتترها وارد می‌شوند، دچار خونریزی شوید. معمولاً این امر منجر به کبودی می‌گردد، اما گاهی اوقات خونریزی جدی رخ داده و ممکن است نیاز به انتقال خون یا عمل جراحی باشد.

چگونه برای آنژیوپلاستی آماده شویم


قبل از انجام آنژیوپلاستی، پزشک سابقه پزشکی شما را بررسی کرده و یک معاینه فیزیکی انجام می‌دهد. ممکن است یک یا چند آزمایش زیر انجام شوند:

  • سونوگرافی

یک اسکنر روی شریان کاروتید عبور کرده و با استفاده از امواج صوتی از شریان تنگ شده و جریان خون مغز تصاویری تولید می‌کند.

  • آنژیوگرافی تشدید مغناطیسی (MRA) یا توموگرافی کامپیوتری آنژیوگرافی (CTA)

این آزمایش‌ها تصاویر دقیقی از عروق خون با استفاده از امواج رادیوفرکانسی در یک میدان مغناطیسی یا با استفاده از پرتوی ایکس با ماده حاجب تهیه می‌کنند.

در طول آزمایش، ماده حاجب (قابل مشاهده با پرتوی ایکس) به یک شریان تزریق می‌شود تا بهتر بتوان عروق خونی را مشاهده کرد.

غذا و دارو قبل از آنژیوپلاستی


در مورد آنچه که باید یا نباید قبل از آنژیوپلاستی مصرف کنید دستورالعمل‌های لازم را دریافت خواهید کرد. ممکن است در صورتی که قبل از عمل در بیمارستان بستری باشید، نحوه آماده‌سازی متفاوت باشد.

شب قبل از عمل


  • دستورالعمل‌های پزشک را در مورد اصلاح داروهای خود رعایت کنید. ممکن است پزشک توصیه به قطع مصرف برخی داروها قبل از آنژیوپلاستی کند، بخصوص در صورتی که داروهای دیابت یا رقیق کننده خون مصرف می‌کنید.
  • داروهای تایید شده را با مقداری کمی آب مصرف کنید.

چه انتظاری باید از عمل داشته باشید

آنژیوپلاستی مغزی به عنوان یک روش غیر تهاجمی در نظر گرفته می‌شود زیرا نسبت به عمل جراحی کمتر تهاجمی است. در بدن به جز یک شکاف بسیار کوچک در رگ کشاله ران برش دیگری ایجاد نمی‌شود.

نیازی به بیهوشی عمومی نمی‌باشد، بنابراین در طول عمل بیدار هستید. مایعات و داروهایی از طریق یک کاتتر داخل وریدی به شما داده می‌شوند تا آرام باشید.

قبل از عمل


  • شما به اتاق تصویربرداری با پرتوی ایکس برده می‌شوید و از شما خواسته می‌شود که روی یک تخت دراز بکشید. سرتان در یک ناحیه‌ی مشخص قرار می‌گیرد تا در حین تهیه تصویر از شریان کاروتید راحت و بی حرکت باقی بمانید.
  • کشاله ران با محلول ضد عفونی کننده تمیز شده و یک پارچه استریل روی بدن قرار می‌گیرد.
  • بی‌حس کننده‌ی موضعی برای بی‌حس کردن این ناحیه به کشاله ران تزریق می‌شود.
  • پدهای الکترود کوچکی به منظور کنترل ضربان قلب در طول عمل روی سینه‌تان گذاشته می‌شوند.

در حین عمل


آنژیوپلاستی مغزی

آنژیوپلاستی مغزی

آنژیوپلاستی مغزی1

استنت گذاری کاروتید

بعد از اینکه تحت آرام‌بخش قرار گرفتید، پزشک یک سوراخ در شریان ایجاد می‌کند که معمولاً سرخرگ رانی در ناحیه کشاله می‌باشد. فرایند آنژیوپلاستی و استنت گذاری به صورت زیر است.

یک لوله‌ی کوچک (غلاف) وارد شریان می‌شود. یک کاتتر با بالون در یک سر آن تحت هدایت سونوگرافی از طریق لوله وارد ناحیه تنگ شدگی در شریان کاروتید می‌شود. شما ورود کاتتر از میان شریان را حس نخواهید کرد زیرا رشته‌های عصبی در داخل شریان‌ها وجود ندارند.

ماده حاجب از طریق کاتتر به شریان کاروتید تزریق می‌شود. این ماده ممکن است باعث احساس گرمای موقت در یک طرف صورت شود. ماده حاجب یک نمای دقیق از شریان تنگ شده و جریان خون به مغز ایجاد می‌کند.

یک فیلتر در شریان قرار داده می‌شود. این فیلتر که دستگاه محافظ آمبولی نام دارد دورتر از محل تنگ شدگی قرار داده می‌شود تا هرگونه مواد زائد که ممکن است از ناحیه‌ی تنگ شدگی شریان در طول عمل جدا شوند را بگیرد.

سر دارای بالون وارد ناحیه‌ی مورد نظر شده و باد می‌شود تا رسوبات را به طرفین فشار داده و رگ را باز کند.

یک لوله مشبک فلزی کوچک در رگی که تازه باز شده قرار داده می‌شود. استنت پشتیبانی فراهم می‌کند که به جلوگیری از تنگ شدن مجدد شریان کمک خواهد کرد.

فیلتر، غلاف، کاتتر و بالون برداشته می‌شوند. فشار به محل قرارگیری کاتتر کوچک وارد می‌شود تا از خونریزی جلوگیری شود.

هنگامی که این عمل انجام می‌شود، بی‌حرکت در یک جا قرار می‌گیرید و برای توقف خونریزی فشار وارد می‌شود. بطور کلی نیاز به بخیه نمی‌باشد،‌ اما برای پوشاندن محل برش کوچک از پانسمان استفاده خواهد شد. سپس به اتاق بهبودی برده می‌شوید.

بعد از عمل


برای جلوگیری از خونریزی در محل ورود کاتتر، باید برای چند ساعت در حالت نسبتاً بی‌حرکت دراز بکشید. بعد از عمل در اتاق بهبودی یا اتاق بیمارستان می‌مانید. بعد از عمل، ممکن است از شریان کاروتید تصویر سونوگرافی تهیه شود. بیشتر افراد پس از ۲۴ ساعت بعد از عمل از بیمارستان ترخیص می‌شوند.

محل کاتتر ممکن است برای چند روز حساس به لمس، متورم و کبود باقی بماند. ممکن است یک ناحیه‌ی تغییر رنگ یا برآمدگی کوچک در محل سوراخ ایجاد شود. احتمالاً به منظور راحتی شما آستامینوفن (تیلنول و غیره) یا داروهای دیگری توسط پزشک تجویز خواهند شد.

نتیجه جراحی چه خواهد بود


برای بیشتر افراد، آنژیوپلاستی مغزی و استنت گذاری جریان خون را از میان شریان مسدود شده افزایش داده و خطر سکته مغزی را کاهش می‌دهد.

در صورت برگشت علائم و نشانه‌ها برای مثال مشکل در راه رفتن یا تکلم، بی‌حسی در یک طرف بدن یا علائم مشابه با آنچه که پیش از عمل داشتید، باید به دنبال مراقبت پزشکی فوری باشید.

تغییرات شیوه زندگی به حفظ نتایج درمان کمک خواهند کرد

  • سیگار نکشید.
  • میزان کلسترول و تری‌گلیسیرید خود را کاهش دهید.
  • وزن سالمی داشته باشید.
  • بیماری‌های دیگر مانند دیابت و فشار خون بالا را کنترل کنید.
  • بطور منظم ورزش کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *