آنوریسم یا کلاف مغزی:علت و درمان

آنوریسم یا کلاف مغزی انقباض یا برآمدگی رگ خونی در مغز است که کلاف مغزی نیز نامیده می‌شود. آنوریسم مغزی ممکن است دچار پارگی شود و باعث خونریزی مغزی (سکته مغزی) شود. اغلب پارگی کلاف مغزی در فضای بین مغز و بافت‌های نازک قرارگرفته شده در مغز رخ می‌دهد. این نوع سکته مغزی، خونریزی زیر عنكبوتیه نامیده می‌شود. با این حال، اکثر آنوریسم های مغزی پارگی، مشکلات سلامتی یا علائمی ایجاد نمی‌کنند و حتی آزمایش بیمار ممکن است بیماری غیر از آنوریسم تشخیص داده شود. درمان آنوریسم مغزی پاره نشده ممکن است در برخی شرایط مناسب باشد و از پارگی در آینده جلوگیری می‌کند.

آنوریسم مغزی یک وضعیت تهدیدکننده است که می‌تواند فرد در هر سنی را تحت تأثیر قرار دهد. اگر کلاف مغزی پاره شود، حالتی اضطراری ایجاد می‌شود که اگر بلافاصله توسط متخصص مغز و اعصاب درمان نشود می‌تواند منجر به سکته مغزی، آسیب مغزی و حتی مرگ شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد آنوریسم و راه‌های درمان آن و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب  تماس حاصل فرمایید.

علل


آنوریسم یا کلاف مغزی درنتیجه‌ی از بین رفتن دیواره‌های شريانی ایجاد می‌شود. اغلب کلاف‌ها در انشعابات یا شاخه‌های شریان‌ها به وجود می‌آیند، زیرا بخش‌هایی از آن‌ها ضعیف‌تر هستند. اگرچه آنوریسم ها می‌توانند در هر نقطه از مغز ظاهر شوند، اما در شریان‌ها در پایه مغز شایع هستند.

عوامل خطر


تعدادی از عوامل می‌توانند موجب ضعف در دیواره شریان شوند و خطر ابتلا به آنوریسم را افزایش دهند. کلاف مغزی در بزرگ‌سالان بیشتر از کودکان و در زنان بیشتر از مردان است. برخی از عوامل خطر در طول زمان به وجود می‌آیند و برخی در هنگام تولد وجود دارند.

عوامل خطری که در طول زمان ایجاد می‌شوند:

این عوامل عبارت‌اند از:

  • افزایش سن
  • سیگار کشیدن
  • فشارخون بالا
  • تصلب شرایین (آرترواسکلروز)
  • استفاده از مواد مخدر، به‌ویژه استفاده از کوکائین
  • ضربه به سر به لینک به ضربه به سر
  • مصرف الکل
  • برخی از عفونت‌های خونی
  • کاهش سطح استروژن بعد از یائسگی

عوامل خطر موجود در هنگام تولد

این عوامل شامل موارد زیر هستند:

  • اختلالات بافت همبندی به ارث رسیده، ازجمله سندرم اهلر دانلوس، که رگ‌های خونی را تضعیف می‌کند.
  • بیماری کلیوی پلی کیستیک که یک اختلال ارثی است که منجر به کیسه‌های آبی در کلیه‌ها می‌شود و معمولاً فشارخون را افزایش می‌دهند.
  • تنگی مادرزادی بخش از آئورت. رگ‌های خونی بزرگ که خون غنی از اکسیژن را از قلب به بدن می‌رساند.
  • ناهنجاری شريانی وريدی رابطه غيرطبيعی بين شریان‌ها و رگ‌ها در مغز که موجب قطع جریان عادی خون آن‌ها می‌شود.
    • سابقه خانوادگی آنوریسم مغزی، به‌ویژه در نسل درجه‌یک، مانند والد، برادر یا خواهر

علائم کلاف (آنوریسم) مغزی


آنوریسم پاره شده

سردرد شدید و ناگهانی علائم اصلی آنوریسم پاره شده است. این سردرد اغلب به‌عنوان بدترین سردرد شناخته‌شده است. علائم و نشانه‌های ناشی از آنوریسم پاره شده عبارت‌اند از:

  • سردرد ناگهانی و شدید
  • تهوع و استفراغ
  • گرفتگی گردن
  • تاری دید یا بینایی
  • حساسیت به نور
  • تشنج 
  • پلک زدن چشم
  • از دست دادن هوشیاری
  • گیجی

آنوریسم نشت یافته

در بعضی موارد کلاف مغزی ممکن است مقدار کمی خون را نشت دهد. این نشت ممکن است فقط موجب بروز این موارد شود:

  • سردرد ناگهانی و شدید
  • پارگی شدیدتر که ناشی از نشت خون است.

آنوریسم پاره نشده

آنوریسم مغزی پاره نشده ممکن است علائمی ایجاد نکند، به‌خصوص اگر کوچک باشد. با این حال، یک آنوریسم پاره نشده ممکن است بر روی بافت‌ها و اعصاب مغز فشار آورد و احتمالاً باعث می‌شود:

  • درد در بالا و پشت چشم
  • بزرگ شدن مردمک چشم
  • تغییر بینایی یا دوبینی
  • تهوع، ضعف یا فلج یک‌طرف صورت
  • پرش پلک چشم

در صورت بروز علامت زیر فوراً به پزشک مراجعه کنید:

  •  سردرد ناگهانی و شدید

عوارض کلاف مغزی


هنگامی‌که کلاف مغزی پاره می‌شود، خونریزی معمولاً چند ثانیه طول می‌کشد. خون می‌تواند مستقیماً به سلول‌های اطراف آسیب بزند و خونریزی سلول‌های دیگر را آسیب می‌رساند یا از بین می‌برد و همچنین فشار داخل جمجمه را افزایش می‌دهد. اگر فشار بیش‌ازحد افزایش یابد، رسیدن خون و اکسیژن به مغز ممکن است مختل شود که باعث از دست رفتن هوشیاری یا حتی مرگ می‌شود. عوارض جانبی که می‌تواند بعد از پارگی آنوریسم ایجاد شود عبارت‌اند از:

  • خونریزی مجدد: آنوریسم مغزی که پاره شده یا نشت کرده است در معرض خطر خونریزی دوباره قرار می‌گیرد. خونریزی مجدد می‌تواند سبب آسیب بیشتر به سلول‌های مغزی شود.
  • وازواسپاسم: پس از انقباض آنوریسم مغزی، رگ‌های خونی مغز شما ممکن است به‌طور ناگهانی بسوزد. این وضعیت می‌تواند جریان خون را به سلول‌های مغز محدود کند و موجب آسیب و از دست دادن سلول‌های اضافی شود.
  • هیدروسفالی: هنگامی‌که پارگی آنوریسم موجب خونریزی در فضای بین مغز و بافت اطراف آن می‌شود (خونریزی ساب آراکنوئید)، در اغلب موارد خون می‌تواند گردش خون مایع اطراف مغز و نخاع (مایع مغزی نخاعی) را متوقف کند.
  • هیپوناترمی: خونریزی سو پارانوئید از یک آنوریسم مغزی پاره شده می‌تواند تعادل سدیم در خون را مختل کند. این مشکل ممکن است باعث آسیب به هیپوتالاموس، ناحیه‌ای در نزدیکی پایه مغز شود. افت در سطوح سدیم خون (هیپوناترمی) می‌تواند منجر به تورم سلول‌های مغزی و آسیب دائمی شود.

تشخیص آنوریسم


آزمایش‌های تشخیصی عبارت‌اند از:

  • سی‌تی‌اسکن 
  • آزمایش مایع مغزی و نخاعی
  • ام آر آی
  • آنژیوگرافی مغزی

درمان


درمان برای آنوریسم یا کلاف مغزی پاره شده شامل موارد زیر است:

جراحی

دو روش معمول درمان جراحی برای آنوریسم مغزی پاره شده وجود دارد.

  • جراحی قرار دهی گیره روشی برای بستن آنوریسم یا کلاف مغزی است. جراح مغز و اعصاب بخش‌هایی از جمجمه شما را برای دسترسی به آنوریسم برمی‌دارد و در گردنه‌ی رگ خونی که آنوریسم مغزی را تغذیه می‌کند یک گیره فلزی کوچک قرار می‌دهد تا جریان خون را به آن متوقف کند.
  • جراحی انقباض انسدادی روش کمتر تهاجمی نسبت به جراحی قرار دهی گیره است. جراح یک لوله پلاستیکی توخالی (کاتتر) را به یک شریان وارد می‌کند و آن را از طریق بدن به آنوریسم انتقال می‌دهد. جراح سپس از یک سیم راهنما استفاده می‌کند تا سیم پلاتین نرم را از طریق کاتتر به آنوریسم بکشد. سیم به داخل آنوریسم می‌چرخد، جریان خون را مختل می‌کند و موجب لخته شدن خون میشود. این لخته شدن اساساً آنوریسم را از شریان جدا می‌کند.

هر دو روش خطراتی را ازجمله خونریزی در مغز یا از دست دادن جریان خون به مغز ایجاد می‌کنند اما جراحی انقباض انسدادی کمتر تهاجمی است و ممکن است در ابتدا امن‌تر باشد، اما همچنین دارای ریسک بالاتر خونریزی پس از آن است و ممکن است روش‌های اضافی موردنیاز باشد. جراح مغز و اعصاب بر اساس اندازه، محل و ظاهر کلی آنوریسم مغزی، توانایی شما برای انجام درمان و عوامل دیگر روش مناسب را توصیه می‌کند.

درمان‌های دیگر

درمان‌های دیگر برای کلاف مغزی پاره شده باهدف کاهش علائم و کنترل عوارض است.

  • داروهای مسکن مانند استامینوفن، تیلنول و غیره ممکن است برای درمان سردرد استفاده شوند.
  • داروهای ضد تشنج ممکن است برای درمان تشنج مربوط به آنوریسم مغزی تجویز شوند. این داروها عبارت‌اند از لوتیراستام، فنی توئین، والپروئیک اسید و دیگر داروها.
  • توان‌بخشی: آسیب به مغز در اثر خونریزی سو پارانوئید ممکن است نیاز به فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و کاردرمانی برای به دست آوردن مجدد مهارت‌ها داشته باشد.

درمان آنوریسم مغزی پاره نشده

هردو جراحی قرار دهی گیره و انقباض انسداد می‌توانند برای جلوگیری از ایجاد کلاف مغزی پاره نشده و همچنین اجتناب از پارگی آنوریسم مغزی در آینده استفاده شوند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *